De vikingen komen

Tot in China toe doen de nieuwe, jonge IJslandse ondernemers zaken. Eeuwenlang waren ze arm. Nu komen ze als rijke kooplieden terug.

De vikingen komen eraan. Bedrijven uit het meest noordelijke land van Europa struinen de continentale aandelenmarkten af en kopen alles wat los- en vastzit. Als er maar winst kan worden gemaakt. Hannes Smárason, de 38-jarige topman van de FL Group, is een van de nieuwe zakentycoons van IJsland voor wie het land met zijn 300.000 inwoners te klein is. Tijdens een gesprek over zijn bedrijf gaat Smárason gekleed in een blauwe spijkerbroek en witte trui - symbolisch voor de informele zakensfeer in IJsland.

Smárason, met twee management-diploma's van het Massachusetts Institute of Technology op zak, kan zich in de handen wrijven. Een jaar nadat hij Icelandair in de holding FL Group omzette, met voor hemzelf een belang van 20 procent, kan hij klinkende resultaten melden. De voormalige nationale, in 1992 geprivatiseerde luchtvaartmaatschappij verviervoudigde de winst in 2005 ten opzichte van 2004.

Bij Icelandair bleef het niet. Zijn FL Group kocht kortgeleden grote aandelenpakketten in de Deense brouwerij Royal Unibrew en in het Deense luxe elektronicamerk Bang & Olufsen. FL heeft verder zijn minderheidsbelang in de Britse prijsvechter Easyjet opgevoerd (tot 16,2 procent). Dat voedde de speculaties over een mogelijke IJslandse overname van Easyjet. “Er zijn contacten met Easyjet geweest“, bevestigt Smárason. Maar hij is behoedzaam: “Wij beschouwen ons aandeel in Easyjet als een gewone belegging. Geen slechte belegging overigens, het aandeel staat nu drie keer zo hoog als onze aankoopprijs. We hebben geen specifieke plannen, maar we blijven flexibel.“

Om de Deense zakenwereld over de snelle en agressieve expansie gerust te stellen belegde de top van de grootste IJslandse bedrijven deze maand een speciale bijeenkomst in Kopenhagen. IJslanders, zo kreeg men te horen, zijn degelijk en betrouwbaar.

De FL Group is half investeringsmaatschappij en half luchtvaartbedrijf, met Icelandair en de voorheen Noors/Deense prijsvechter Sterling Airways als belangrijkste luchtvaartdivisies. Over enkele maanden wordt de kas van FL Group opnieuw rijkelijk gevuld: Icelandair gaat dan (voor 70 procent) naar de beurs in Reykjavik, waar de koersen de afgelopen jaren het ene na het andere record braken. De marktwaarde van Icelandair wordt geschat op omgerekend 237 miljoen euro.

De overname, vorig jaar, van prijsvechter Sterling Airways door FL, was een goed voorbeeld van het snelle IJslandse zakendoen. Sterling, dat in 1996 door het Noorse Fred Olsen offshore-imperium van de Deense eigenaar werd gekocht, liep matig. De Noorse miljardair wilde ervan af. De IJslanders hapten toe: eerst werd Sterling overgenomen door Icelandexpress, een klein luchtvaartbedrijf, vervolgens kocht de FL Group het.

Volgens Smárason zal er een consolidatieslag in de Europese “low cost' plaatshebben, terwijl het aandeel goedkope vluchten in de luchtvaart zal groeien. Hij denkt dat de goedkopestoelenmaatschappijen op termijn 50 procent van de Europese markt kunnen veroveren.

FL Group heeft nog andere ijzers in het vuur, zoals een belang (9 procent) in Finnair. Smárason: “Finnair mag als enige luchtvaartmaatschappij direct over Rusland naar het Verre Oosten vliegen. Dat scheelt veel tijd en geld.“ Het grote geld lonkt, want “in 2015 vliegen er al 120 miljoen Chinezen per jaar“. De FL Group wil, zo zegt hij, jaarlijks met 20 tot 25 procent groeien. Daaraan moet ook het jonge leasingbedrijf van FL Group bijdragen - het verhuren van vijftien nieuwe Boeing 737-800's, waarvan tien aan China Airlines en Hainan Airlines. Smárason heeft zo alvast met China “een big deal gemaakt“.