De Franse jeugd is door en door verwend

Met de demonstraties tegen het Eerste Baan Contract weigeren de Franse jeugd en de vakbonden de werkelijkheid onder ogen te zien, meent Brieuc Benezet.

Laten we de discussie over de nieuwe Franse arbeidswet nog eens bezien vanuit een standpunt dat nog niet is ingenomen: de regering biedt ons, jongeren in Frankrijk, met het Eerste Baan Contract (CPE, volgens de Franse afkorting) een nieuw soort arbeidsovereenkomst die naar verwachting onze toegang tot de arbeidsmarkt vergemakkelijkt en die - zo goed en zo kwaad als het kan - het veel te hoge werkloosheidspercentage onder jongeren kan tegengaan. Tot zover geen probleem. Alleen schuilt er achter dat alles wel een valstrik: het contract biedt de werkgever - de “baas' - de mogelijkheid ons de eerste twee jaar na aanstelling te ontslaan zonder opgave van reden. Het misdadige en schandalig ultraliberale aan deze maatregel bestaat eruit dat de baas, terwijl wij het beste van onszelf geven, ons zomaar kan ontslaan, wanneer het hem goeddunkt.

Laten we, voordat we met z'n allen gaan roepen dat hier met één goedgerichte klap Mitterrand, Blum, Jaurès en Zola om zeep worden geholpen, die zin nog eens rustig nalezen. En dan stellen we ons een eenvoudige vraag: zou een werkgever er op enige manier belang bij hebben een werknemer te ontslaan die goed functioneert? Met wat voor misvormd beeld van de arbeidsverhoudingen gaat de enorme angst onder jongeren gepaard? Hoe kunnen wij, die zo vaak worden beschouwd als moedig en heldhaftig, ons zo bedreigd voelen en zo behoudend zijn dat we roepen dat onze bestaanszekerheid wordt bedreigd door iedere baan die niet tot in detail hetzelfde is als die van een ambtenaar en bezegeld is met de keiharde garantie van een baan voor het leven?

Is zo'n vaste baan nu echt waar we naar zouden moeten streven, als actieve jongeren die nog alle mogelijkheden in zich dragen? Waarom hebben we zo weinig zelfvertrouwen dat we onszelf inbeelden zwak te zijn en overgeleverd aan de grillen van een werkgever, terwijl we in werkelijkheid uitstekend in staat zijn om onze kennis en energie in te brengen in het bedrijfsleven en ons onmisbaar te maken op het werk?

In plaats van onze gezichten clownesk met boze slogans te bekladden, kunnen we beter eens bedenken wat ons toekomstige werk eigenlijk inhoudt. Wat werkverhoudingen kunnen en moeten zijn, wanneer we die met onze inzet en capaciteiten vormgeven, want het zijn toch menselijke relaties waarin wij zelf een actieve en cruciale rol spelen. Vergeet niet dat het CPE ook een werknemer het recht geeft zonder opgaaf van reden zijn werkgever “in de steek te laten'. Een baas zou daar ook bang voor kunnen zijn: een werknemer die goed voldoet en die hij nodig heeft, zou plotseling kunnen vertrekken.

Duidelijk is dat de politieke partijen, de vakbonden en andere instellingen die in de media veel te zeggen hebben, ons niet helpen een positieve kijk op onze toekomst te krijgen, wanneer ze koste wat het kost ons willen beschermen tegen het bestaan, tegen de werkelijkheid - wat ze in de meeste gevallen uit electorale overwegingen doen.

Laten we ons veeleer afvragen of we als jongeren niet schizofreen zijn geworden. Jongeren die - na een lange, soms heel lange periode van studeren - op de leeftijd zijn gekomen om te gaan werken, maar die pijn in de buik krijgen en zich vol wantrouwen opstellen bij alles wat ook maar in de verste verte lijkt op een werkgever met een arbeidscontract.

Wij jongeren zijn vooral zelf verantwoordelijk voor wie en wat we zijn. We zijn zelf verantwoordelijk voor het beeld van vroeggepensioneerde jongeren die bezorgd zijn om de sociale voorzieningen en die afgunstig zijn tegenover iedereen die een beetje ambitie en daadkracht tentoonspreidt.

We zijn conservatief, niet revolutionair, wanneer we ons keren tegen de noodzakelijke hervormingen van onze samenleving. We zijn egoïstisch, niet onbaatzuchtig, wanneer we degenen die willen, en vaak moeten werken, de toegang versperren tot de universiteit.

Met demonstraties proberen we niet de werkelijkheid te veranderen, maar weigeren we die juist onder ogen te zien om ons te kunnen nestelen in ons gerieflijk leventje. We hebben helemaal niets van idealistische jongeren, we zijn verwende kinderen.

Brieuc Benezet is student in Parijs. Hij heeft filosofie gestudeerd in Parijs, Cambridge en Clermont-Ferrand.