Cartoonstemmetjes Kammer pletten de poëzie van Kafka

Twee totaal tegengestelde vrouwen betraden gisteren het podium van het Muziekgebouw aan 't IJ. Aan sopraan Salome Kammer zie je meteen wat voor iemand ze is: flamboyant, expressief, beweeglijk. Iemand waarvan het je niet verbaast dat ze flink kan uithalen, of rare stemmetjes opzetten.

Violiste Carolin Widmann zat ernaast, een stuk introverter, bescheidener - het type “stille wateren'. Een bijzonder duo dus; bij voorbaat een intrigerende combinatie om Kurtágs Kafka-Fragmente, een avondvullend duet voor sopraan en viool, te zien en horen uitvoeren.

Het concert werd georganiseerd door het Holland Festival, dat in juni plaatsvindt, als “opmaat' tijdens de Boekenweek. De Kafka-Fragmente, gebaseerd op aforismen uit dagboeken, brieven en aantekeningen van Franz Kafka, boden een natuurlijke verbinding tussen beide festivals.

In juni zal op het Holland Festival nog meer Kurtág klinken, vooral tijdens een groots verjaardagsconcert voor de tachtigjarige componist op 23 juni.

Wat in Kurtágs muziek bewondering afdwingt, gisteren opnieuw, is de enorme muzikale vrijheid en klankrijkdom die hij vindt binnen de op zich zo beperkte bezetting van viool en stem. Met speels gemak schildert hij een beeld uit de tekst (snorrende naaimachines in “Die Weißnäherinnen'), of weet met het kleinste gebaar het grootste gevoel uit te drukken. Hij heeft aan één viool genoeg om de juiste snaar te raken.

Het zal niet verrassen dat de aanvankelijk schuchtere violiste Widmann het meeste opzien baarde.

Fel, soms beklemmend kon ze uit de hoek komen. Kammer maakte indruk met een reusachtig expressief bereik, van warm en rond in “Traumend hing die Blume' tot venijnig Sprechgesang in “Schmutzig bin ich'. Alleen haar overdreven cartoonstemmetjes werkten af en toe averechts: de poëzie die schuilt in een zin als “Einmal brach ich mir das Bein, es war das schönste Erlebnis meines Lebens“ werd zo verplat tot kleutergejengel.

Jammer was ook dat Kammer tussen de muziek door alle teksten ook nog los declameerde - soms per drie, soms per stuk. Hierdoor werd het geheel wel erg langdurig, en ging veel samenhang verloren. Volgende keer liever boventiteling, of het zaallicht op meeleessterkte.

Concert: Salome Kammer, sopraan en Carolin Widmann, viool. György Kurtág: Kafka-Fragmente. Gehoord: 21/3 Muziekgebouw aan 't IJ, Amsterdam.