Vluchtelingenorganisatie van VN moet vertrekken uit Oezbekistan

De vluchtelingenorganisatie UNHCR moet binnen een maand Oezbekistan verlaten. Het kantoor van de UNHCR in Tasjkent kreeg gisteren te horen dat de organisatie haar taken in Oezbekistan heeft volbracht. De UNHCR, die zich in Oezbekistan bezig hield met de hulpverlening aan zo'n tweeduizend vluchtelingen uit Afghanistan, betreurt de maatregel. Ze zal proberen haar taken aan Oezbeekse organisaties over te dragen.

De maatregel wordt gezien als een reactie van het regime op de hulp die de UNHCR heeft geboden en nog biedt aan Oezbeken die het autoritair geregeerde land zijn ontvlucht na het bloedbad, dat het Oezbeekse leger in mei vorig jaar aanrichtte in Andizjon. In die stad in het oosten van Oezbekistan kwam het toen tot een volksopstand en betogingen tegen het regime. Bij het ingrijpen van het leger vielen naar schatting zeshonderd en mogelijk zelfs duizend doden. Volgens Tasjkent ging het om een vanuit het buitenland geleide fundamentalistisch-islamitische poging tot een staatsgreep.

Na het bloedbad vluchtten honderden Oezbeken uit Andizjon de grens met Kirgizië over. Zij werden door de UNHCR erkend als politieke vluchtelingen. Tot woede van de Oezbeekse regering, die hen als 'terroristen' bestempelde, werden 439 vluchtelingen naar Europa overgebracht. De afgelopen weken hebben de UNHCR en de regeringen van Oezbekistan en Kirgizië geruzied over vier Oezbeekse vluchtelingen die door de UNHCR als zodanig worden erkend. Oezbekistan eist ook deze 'terroristen' op en Kirgizië wil ze daadwerkelijk terugsturen. Deze week raakte de UNHCR bovendien in conflict met de regering in Tasjkent over een naar Kazachstan gevluchte Oezbeekse imam. Als vluchtelingen worden teruggestuurd naar Oezbekistan, lopen ze het gevaar te worden gemarteld en tot draconische straffen, inclusief de doodstraf, te worden veroordeeld. Marteling is routine in Oezbeekse gevangenissen.

President Islam Karimov van Oezbekistan hekelde gisteren de 'informatie-oorlog' die volgens hem het Westen tegen zijn land voert. Het verwijt maakte deel uit van een felle aanval op de Wereldbank, die volgens hem statistieken vervalst en zijn regime in diskrediet brengt.