Uitholling alom

Terwijl landen als India en China jaarlijks miljoenen hooggekwalificeerde studenten afleveren, schermt Nederland met het vage, modieuze idee van de 'kenniseconomie' - een farce als je kijkt naar ons onderwijsstelsel, zegt cultuurfilosoof Ad Verbrugge. 'De talloze onderwijsvernieuwingen, van kleuterschool tot universiteit, zijn catastrofaal uitgepakt. Ons huidige onderwijsbeleid is beslist geen antwoord op 'de dreiging uit het oosten'.'

Vanavond om 20 uur spreekt cultuurfilosoof dr. Ad Verbrugge van de VU in Amsterdam over de crisis in het onderwijs op het Pascal College, Pascalstraat 4, Zaandam.

Hoezo?

Verbrugge: 'Kenniseconomie is een holle slogan, als je niet ingaat op het hoe en wat en op wat voor manier je er banen mee genereert voor iedereen. Want je zult bijvoorbeeld ook werk moeten hebben voor de grote groep mensen die laag of gemiddeld intelligent zijn. De praktijk van het onderwijs slaat wat dat betreft nergens op. De uitval van vmbo-leerlingen is hoog, om nog maar te zwijgen over de 60.000 leerlingen die jaarlijks geen startkwalificatie halen. Volgens insiders worden ook veel onverdiende diploma's uitgedeeld. Wie met zijn handen wil werken, moet dat gewoon kunnen doen op een lts met veel praktijkvakken, in plaats van buiten de boot te vallen en zonder diploma van school te gaan als gevolg van een verkeerd soort scholing. In de grote steden zwerven tienduizenden ongediplomeerde, veelal allochtone jongeren rond, die zich volstrekt geen raad weten met hun arbeidsloze leven. Ondertussen halen we Poolse ambachtslieden binnen. Krankjorum.

'Ik ben nu 39. Als ik kijk naar wat mijn vader met zijn mulo kon en wat mensen met havo nu kunnen - dat is nogal een verschil, alleen al in talenkennis.'

Je leert nu toch andere competenties op school?

'Daar merk ik helaas te weinig van. Mijn studenten kunnen aardig met de computer overweg, ze maken werkstukken met een leuke lay-out en mooie plaatjes. Maar daar houdt het in veel gevallen op. Een echte competentie zou zijn: weten hoe je een stuk schrijft met een kop en een staart, zonder fouten in spelling of grammatica en met juiste leestekens. Je moet een beetje woordgevoel hebben, alinea's kunnen opbouwen, kunnen analyseren, verbanden leggen en samenvatten, een gedachtegang ontwikkelen. Al zulke basisvaardigheden zijn achteruitgegaan. Ook de lerarenopleidingen zijn uitgehold. Zo wordt er alom gemarchandeerd met vakinhoud.'

Is er te weinig geld voor beter onderwijs?

'Leraren mogen best meer verdienen. Maar er gaat vooral te veel geld naar het management, dat een enorme machtsfactor is geworden binnen het onderwijs. Daarnaast is er de cultuur van het 'nieuwe leren'. Die werpt kinderen sterk op zichzelf terug. Dat is in veel gevallen verkeerd.'

Kinderen kunnen zich nou eenmaal minder goed concentreren.

'Dat is een enorme drogreden! Dan moet de school ze dat toch leren, bijvoorbeeld door een klassikale les! Wie zich niet kan concentreren, kan immers ook niet effectief zelfstandig werken in dat studiehuis. Een sporttrainer zegt toch ook niet 'ze worden te dik, dus laat ze maar niet meer hardlopen'. Welnee, dan moet je ze juist laten hardlopen.'

Hoe nu verder?

'We hebben net met een aantal verontruste hoogleraren, docenten en ouders de vereniging Beter Onderwijs Nederland opgericht. De website www.beteronderwijsnederland.nl gaat dezer dagen draaien.'

dezeweekspreekt@nrc.nl