Ruzie tussen vrienden

Euthanasie in Nederland vergelijken met nazi-methoden is onacceptabel.

Dat zal premier Balkenende komende donderdag bij Berlusconi inpeperen.

Tijdens de Europese top in het Griekse Porto Carras, in 2003, konden Silvio Berlusconi (links) en Jan Peter Balkenende nog lachen met elkaar Foto AP Italy's Prime Minister Silvio Berlusconi, left, adjusts the suit of Dutch counterpart Jan Peter Balkenende, right, during arrivals for an EU summit at the Porto Carras Resort in Porto Carras, Greece, Thursday, June 19, 2003. (AP Photo/Yves Logghe) Associated Press

Een uitglijder was het niet toen de Italiaanse minister Giovanardi vorige week voor de radio de Nederlandse euthanasiewetgeving vergeleek met nazi-praktijken. Dit was de boodschap die de Nederlandse minister Ben Bot van Buitenlandse Zaken gisteren in Brussel te horen kreeg van de Italiaanse staatssecretaris Roberto Antonione.

Volgens Antonione is Giovanardi een streng gelovige christen-democraat, die zich oprecht zorgen maakt over wat zich in Nederland afspeelt op het gebied van leven en dood. En dat in verkiezingstijd zaken wat sterker worden aangezet - de Italianen gaan volgende maand naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen - daar moest toch enig begrip voor bestaan, zo zei de Italiaanse staatssecretaris in zijn gesprek met Bot.

Dat begrip is er bij Bot dus niet. Hij vindt de uitspraken van Giovanardi 'onacceptabel'. 'Het is gewoon een verkeerde voorstelling van zaken en daarom ook onjuist', aldus Bot. Hij had dan ook wel wat steviger reacties verwacht vanuit het Italiaanse kabinet waarin afstand werd genomen van de uitspraken van Giovanardi. 'Van dit soort opmerkingen zijn wij niet gediend', zei de Nederlandse christen-democratische minister, die hieraan toevoegde dat het niet zozeer gaat om excuses als wel om te voorkomen dat dit soort vergelijkingen in de toekomst nog eens worden gemaakt.

Nu Bot deze zekerheid niet heeft gekregen betekent dit dat de rel tussen Italië en Nederland nog geenszins is gesust. De zaak wordt dan ook naar het allerhoogste niveau getild. Als de regeringsleiders van de Europese Unie elkaar komende donderdag en vrijdag in Brussel treffen zal de Nederlandse minister-president Balkenende zijn collega Berlusconi er op aanspreken. Tegelijk zal Bot de kwestie nog eens aankaarten bij de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Fini, die gisteren niet bij het overleg tussen de ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel aanwezig was omdat hij in Italië campagne aan het voeren was.

Dat het niet om een puur interne Nederlandse gevoeligheid gaat blijkt uit de belangstelling, die er van de kant van de Italiaanse media bestaat voor de 'affaire'. Diverse Italiaanse journalisten wachtten Bot gisteren in Brussel op om zijn kant van het verhaal te horen. Als ware hij de Nederlandse minister van volksgezondheid zelf' maakte Bot hen duidelijk dat euthanasie alleen wordt toegepast bij mensen die ondraaglijk lijden, na consultatie van een onafhankelijke arts, en dat het in 92 procent van de gevallen gaat om terminale kankerpatiënten.

De Italiaanse journalisten vertelden Bot dat inmiddels ook de voorzitter van de Senaat zich in de kwestie had gemengd. Deze zou gezegd hebben dat de vergelijking met nazi-methoden misschien niet terecht was maar dat het in Nederland wel om een immorele praktijk gaat.

Het antwoord van Bot: 'Zeggen dat je het met een wet niet eens bent mag. We hebben vrijheid van meningsuiting. Maar de vergelijking met nazi-Duitsland kan niet'.

Blijft de vraag wat er gebeurt als er geen excuses van Italiaanse zijde komen. Op zijn bekende raillerende wijze zei Bot, dat Nederland 'geen oorlog met Italië gaat voeren'. Het zal ook niet 'de kruisraketten tevoorschijn halen'.

Het zal zodoende blijven bij een uiting van ongenoegen. Maar het zal er waarschijnlijk ook toe leiden dat Nederlandse christen-democratische politici zich eind deze maand weiniggemakkelijker voelen op een congres van de Europese Christen-Democraten in Rome. Een congres dat twee weken voor de verkiezingen plaatsvindt.

    • Mark Kranenburg