Nederland gaat terug naar de natuur

De trend: Nederland is niet langer een immigratieland, mensen trekken weg en het land wordt leeg

2006 Emigratie populair

De jaarlijkse Emigratiebeurs had deze maand meer aanloop dan ooit. De website van de beurs zag zijn bezoek in het afgelopen jaar zelfs vervijfvoudigen. Vorig jaar emigreerden volgens het CBS 121.000 mensen, en had Nederland voor het eerst sinds decennia een emigratieoverschot. Net was iedereen eraan gewend dat Nederland een immigratieland was geworden, is het alweer afgelopen.

De motieven voor emigratie zijn anders dan die in de jaren vijftig. Economische noodzaak speelt nu vrijwel geen rol. Het gaat vooral om life style.

Een groeiend deel van de emigranten bestaat uit gezinnen die elders een prettiger bestaan willen opbouwen dan ze in Nederland kunnen realiseren. Ze zoeken ruimte, rust, geborgenheid en nabijheid tot de natuur. Zweden en Noorwegen zijn emigratiebestemmingen in opkomst.

2016 Nederland emigratieland

Nederland is definitief een emigratieland geworden. Zo'n 200.000 mensen per jaar verlaten het land. De bevolking krimpt.

Het vrij verkeer van personen binnen de Europese Unie krijgt daadwerkelijk gestalte: steeds meer mensen zoeken een aangename plek om te wonen, en proberen daar een bestaan op te bouwen. De universele beschikbaarheid van draadloze breedbandverbindingen heeft de groei van virtuele dienstverlening krachtig gestimuleerd. Werken kun je overal.

Nederlanders zoeken rust buiten de steden. Sinds enige jaren zijn vooral Polen, Roemenië en Slovenië populair. Ruim 100.000 Nederlanders hebben zich in Polen gevestigd, aangetrokken door het goedkope onroerend goed. Pools leren blijkt makkelijker dan gedacht. Wel klagen ze erover dat het zo moeilijk is een loodgieter te vinden. Enkele ondernemende Nederlandse loodgieters verkennen de Poolse markt.

2026 Op naar een leeg land

Voor het eerst in deze eeuw telt Nederland minder dan 15 miljoen inwoners. De studie Laag land, leeg land van het Centraal Planbureau rekent voor dat bij een gericht emigratiebeleid gecombineerd met een immigratiestop Nederland in 2076 vrijwel geheel aan de natuur kan worden teruggegeven. Daarmee zou het grootste wetland van Europa worden gecreëerd en zou Nederland kunnen uitgroeien tot de natuur-mainport van Europa. Economisch is dit een aantrekkelijk perspectief, want buitenlandse vakantiegangers zijn bereid veel geld te betalen voor enkele dagen echte natuurbeleving.

Het vanuit Warschau opererende Nederlandse Central European Heating NV is uitgegroeid tot het grootste installatiebedrijf van Europa. Het krijgt 400 miljoen euro subsidie van de EU om werkloze Polen op te leiden tot loodgieter.

Dick van Eijk

Redacteur NRC Handelsblad