Oppositie: uitleg over incidenten Afghanistan

De oppositie in de Tweede Kamer wil dat minister Kamp (Defensie, VVD) meer duidelijkheid geeft over de vraag hoeveel Afghaanse opstandelingen door tussenkomst van Nederlandse commando's in Amerikaanse handen zijn gekomen. NRC Handelsblad publiceerde zaterdag een onderzoek naar de geheime missie van de 'special forces' in Zuid-Afghanistan. Daaruit bleek dat zij vaker bij arrestaties betrokken zijn geweest dan bekend was.

Het Kamerlid Koenders (PvdA) noemt de gebeurtenissen 'precies de reden waarom wij tegen deze operatie waren. Toen al hebben wij gezegd dat dit een uitzonderlijke missie was waarbij Nederland niet van tevoren weet of het zich aan het internationale recht kan houden. Nu blijkt wat de gevolgen kunnen zijn.'

De operatie van de commando's staat los van de Uruzgan-missie die binnenkort begint. De laatste maakt deel uit van de stabilisatiemacht ISAF. De commando's opereren onder Enduring Freedom, onderdeel van de Amerikaanse 'war on terror'. Ze komen in april terug naar Nederland. Sinds kort helpen ze bij de voorbereiding van de aanstaande Uruzgan-missie.

Kamp heeft de Tweede Kamer over enkele 'incidenten' niet volledig geïnformeerd. De oppositie noemt dat onaanvaardbaar. Kamerlid Karimi (GroenLinks) wil een interpellatiedebat: 'In de vertrouwelijke briefings heeft Kamp niet verteld wat er met gevangenen ging gebeuren. Ik heb daar vele vragen over gesteld, maar krijg geen antwoorden.' CDA en VVD zijn niet veronrust over de arrestaties. VVD'er Van Baalen zegt niet eens te willen 'dat alle arrestaties aan de Kamer worden gemeld'. Wel wil hij weten of de Nederlanders 'zelf hebben gearresteerd of dat Amerikanen dat hebben gedaan'. Nederlands hoogste militair, Dick Berlijn, zei gisteren in het tv-programma Buitenhof dat de commando's zich 'volledig aan het internationaal recht houden'. Maar hij erkende dat er incidenten zijn geweest. Of daarbij mensen in handen van de VS waren gekomen, wilde hij niet zeggen.

De oppositie wil ook opheldering over de rol van de commando's bij de voorbereiding van de Uruzgan-missie. Berlijn zei dat zij mogelijk verkenningen gaan uitvoeren. Koenders wil weten wat dat betekent als er eventueel krijgsgevangenen worden gemaakt: 'De commando's werken onder Enduring Freedom en daar heerst een ander regime. Dat moet niet door elkaar gaan lopen.'

Berlijn maakte gisteren ook bekend dat de Afghaanse president Karzai de gouverneur van Uruzgan, Jan Mohammed, heeft vervangen. Dat was een voorwaarde van de Nederlandse regering voor deelname aan ISAF.

Gouverneur: pagina 4