Matinee met liederencycli van Kurtág en Mahler

Elk zes delen tellen ze, de minimalistische Liederen van wanhoop en verdriet van György Kurtág en Mahlers cyclus Das Lied von der Erde. De Matinee combineerde beide werken zaterdag echter vooral op grond van de gemeenschappelijke sfeer van onthechting in het vooraanzicht van de dood - duister en elegisch bij Kurtág, verlicht door troost bij Mahler.

Hoe doordacht de combinatie van Kurtágs fijngeschilderde en Mahlers breed uitgemeten emotionaliteit ook was, toch leek er eerder sprake van twee losse mini-concertjes dan van één geheel.

Dirigent Jaap van Zweden droeg Kurtág over aan David Jones, die eerst alleen de koorinstudering voor zijn rekening zou nemen. Zeker in het kooraandeel slaagde Jones er goed in Kurtágs wonderlijke kleuren mooi te mengen. Dat begon al bij de ongewone combinatie van het vijftigkoppig Groot Omroepkoor en de volksmuzikale intimiteit van accordeonkwartet. In het eerste lied Ik voel me verveeld en neerslachtig brachten zij geen pure lamlendigheid, maar vragende solostemmen en verontwaardigde menigten. Heel anders klonk daarna Nacht, straten, apotheek, lantaren, waarin tonen worden uitgesponnen tot een ondoordringbaar web van schurende, alleen met één stemvork per koorlid zuiver te treffen stemmen; als een koor van samensmeltende klachten op de 'condition humaine'.

Vanuit diepere afgronden zal Mahlers Das Lied von der Erde zelden zijn opgerezen, waardoor het troostend effect werd versterkt.

In verhouding tot eerdere uitvoeringen, is de aanpak van Van Zweden in Das Lied von der Erde bedaagder en heel veel minder rauw geworden. In Das Trinklied vom Jammer der Erde liet hij het Radio Filharmonisch Orkest voluit stomen, waardoor de theatrale talenten van Nikolai Schukoff werden verdronken. Veel beter kwam de tenor tot zijn recht in Der Trunkene im Frühling - levenslustig als een Mahleriaanse Don Giovanni.

Bas-bariton Johan Reuter zegde op het allerlaatst af en werd vervangen door Nadja Michael. Haar mezzosopraan is in staat tot grote dramatische expressie, maar in de laagte mist ze de nodige draagkracht, waardoor de zanglijn soms bijna tot Sprechgesang verwerd. Maar dat deed weinig af aan het samenspel tussen Nadja Michael en het volrond spelende Radio Filharmonisch Orkest in Der Abschied.

Concert: Radio Fil. Orkest/Groot Omroepkoor o.l.v. Jaap van Zweden en David Jones. Gehoord: 18/3 Concertgebouw, Amsterdam. Radio 4: 21/3, 20u.