Superheld of een chemisch lab?

Honkballer Barry Bonds wordt opnieuw beschuldigd van het gebruik van stimulerende middelen. 'Maar man, dit zijn de Olympische Spelen toch niet.'

Barry Bonds begin maart tijdens de voorbereiding op het nieuwe seizoen, in Tempe, Arizona. Foto AP San Francisco Giants' Barry Bonds hands out baseball cards while making an entrance to warm up before the Giants' spring training game against the Los Angeles Angels, Thursday, March 9, 2006, in Tempe, Ariz. (AP Photo/Khampha Bouaphanh) Associated Press

Typisch Barry Bonds. De Amerikaanse honkbalster van San Francisco Giants heeft deze week zijn excuses aangeboden, maar niet voor het gebruik van stimulerende middelen, waarvan hij in een nieuw boek wordt beschuldigd. Nee, Bonds heeft spijt betuigd voor het feit dat hij collega-honkballers op leeftijd in het verleden heeft beledigd.

De 41-jarige homerun-specialist, die een groot deel van het afgelopen seizoen miste wegens drie operaties aan zijn rechterknie, zegt dat hij nu pas beseft hoe zwaar het is om op gevorderde leeftijd nog aan topsport te doen. Zijn respect voor voorgangers die, net als hij, van geen stoppen wilden weten is toegenomen. 'Geloof me, het spijt me', zei hij over de sneren die hij in het verleden heeft uitgedeeld aan collega's die klaagden over pijnlijke gewrichten.

Met zijn opmerkingen heeft Bonds een beproefd recept uit het verleden opnieuw in praktijk proberen te brengen: bepaal zelf waarover je met de pers wilt praten en ontwijk beschuldigingen van steroïdengebruik. Toch lijkt hij er dit keer niet mee weg te komen, daarvoor zijn twee journalisten van de San Francisco Chronicle te grondig te werk gegaan. In hun boek Game of Shadow, Barry Bonds, Balco and the steroids scandal that rocked professional sports, leveren Mark Fainaru-Wada en Lance Williams uitputtend bewijs dat Bonds gedurende vijf seizoenen, van 1998 tot en met 2002, met de hulp van zijn privé-trainer zijn lichaam verbouwde tot een chemisch laboratorium.

Bonds slikte, injecteerde en smeerde naar hartelust, onder meer 'Mexicaanse bonen', speedsteroïden die binnen enkele dagen uit het lichaam zijn verdwenen. Maar ook stanozolol, het meer traditionele krachtmiddel dat het afgelopen seizoen ook in de urine van sterspeler Rafael Palmeiro van de Baltimore Orioles werd aangetroffen. Volgens Fainaru-Wada en Williams slikte Bonds soms twintig pillen per dag. Het werd keurig bijgehouden door trainer Greg Anderson, die volgens de auteurs dienst deed als veredelde drugskoerier én zich verdienstelijk maakte als administrateur van Bonds' slik- en spuitregime.

De vraag is natuurlijk: waarom deed de honkbalspeler dit zichzelf aan? Ook daarop geven Fainaru-Wada en Williams een overtuigend antwoord. Er knapte iets in Bonds toen hij in 1998 getuige was van de grote media-aandacht voor de homerun-strijd tussen Mark McGwire en Sammy Sosa, die uiteindelijk in het voordeel van de eerste werd beslecht.

Bonds was ervan overtuigd dat McGwire niet alleen de aandacht naar zich toetrok omdat hij die strijd uiteindelijk won (met zeventig homeruns), maar ook omdat hij een blanke atleet was. De zwarte Bonds moest en zou McGwire overtreffen. Dat lukte hem drie seizoenen later, met 73 homeruns, nog altijd een onovertroffen prestatie. Sindsdien jaagt hij op een nog groter record: de verbetering van het totale aantal homeruns. Bonds staat nu op 708, zes minder dan honkballegende Babe Ruth en 55 minder dan lijstaanvoerder Hank Aaron.

De verwachting is dat hij dit seizoen in elk geval Ruth zal passeren, en wellicht ook Aaron. Mocht hij daar in slagen, dan ontstaat de bizarre situatie dat het Amerikaanse honkbal een nieuwe homerun-koning heeft wiens record in sportief opzicht door vrijwel niemand wordt gewaardeerd. De prestatie van Bonds haalt de geschiedenisboeken als een eenpersoons freakshow, als hét bewijs dat je als honkballer in de jaren negentig van de vorige eeuw ver kon komen als je een grensverleggende trainer met verstand van pillen, poeders en zalfjes wist te vinden.

De vraag is: wie houdt Bonds tegen? Zijn club San Francisco Giants kijkt wel uit. Valsspeler of niet, de jacht van Bonds op de records van Ruth en Aaron zorgt ongetwijfeld voor uitverkochte stadions. De honkbalbond staat evenmin te trappelen om disciplinaire maatregelen te nemen. Volgens Fainaru-Wada en Williams gebruikte Bonds van 1998 tot en met 2002. Hij wist wat hij deed: pas een jaar later begon de bond met het testen van spelers op steroïdengebruik.

Tot 2002 heerste in de Amerikaanse samenleving de surrealistische situatie dat het gebruik van steroïden buiten het honkbalstadion was verboden, maar daar binnen werd gedoogd. Zonder toe te geven dat hij zelf een gebruiker was, heeft Bonds daar vorig jaar aan gerefereerd. Hij zei toen tijdens spring training, de traditionele voorbereiding op het honkbalseizoen, tegen een journalist: 'Je praat over iets wat toen niet eens verboden was. Man, it's not like this is the Olympics.'

De honkbalbond test en straft pas sinds het afgelopen seizoen serieus op het gebruik van (sinds 2002) verboden stimulerende middelen. Het lijkt een onbegonnen zaak Bonds te schorsen voor praktijken die destijds door de bond en de spelersvakbond oogluikend werden toegestaan.

Rest de politiek. Vorige jaar, toen een openhartig boek (Juiced: Wild Times, Rampant 'Roids, Smash Hits, and how baseball got big) van voormalig honkbalster Jose Canseco over steroïdengebruik veel stof deed opwaaien, kwam het Congres in actie. Hoorzittingen over het onderwerp leidden toen tot een veel strengere drugsregime van de honkbalbond. Misschien hebben de parlementariërs de smaak te pakken, en laten ze opnieuw hun tanden zien. Met als intrigerende vraag welk middel ze in de strijd werpen om Bonds het spelen onmogelijk te maken, en het homerunrecord zuiver te houden.

Eén ding is zeker: buiten San Francisco rouwt bijna niemand om een voortijdig en onvrijwillig vertrek van Bonds - mocht het zo ver komen. Hij is met afstand de impopulairste sportman van Amerika. De hoop bij menigeen is dat hij uiteindelijk niet bestand zal blijken te zijn tegen de druk waaronder hij dit seizoen uitwedstrijden moet spelen: uitgefloten door de fans, uitgemaakt voor valsspeler en voortdurend achterna gezeten door een legertje journalisten. En dat hij dan, op een dag, midden in het seizoen, de eer aan zichzelf zal houden. Een excuus heeft hij al: last van dienst weigerende gewrichten.