'Ik verwacht geen miljardenclaims'

Energiebedrijf NRE uit Eindhoven heeft zich gesplitst, en loopt daarmee vooruit op een omstreden plan van minister Brinkhorst. 'Ik ben happy met deze opzet.'

Paul Dijkstra (Foto NRE NRE

Paul Dijkstra heeft met zijn bedrijf juist dàt gedaan waartegen andere Nederlandse energiebedrijven zich met hand en tand verzetten. Hij heeft NRE, dat in de regio Eindhoven aan circa 275.000 klanten gas en stroom levert, in tweeën gesplitst. Een ingrijpende maatregel, die minister Brinkhorst van Economische Zaken graag bij alle energiebedrijven doorgevoerd ziet, maar waartegen veel weerstand is.

Energiebedrijven als Nuon en Essent beweren dat de splitsing allerlei negatieve gevolgen heeft, maar volgens Dijkstra klopt dat niet. Zo zou het doorvoeren van de splitsing alleen al 450 miljoen euro per jaar kosten. De consument zou daarvoor opdraaien via een hogere energierekening. Onjuist, beweert Dijkstra. 'We zijn sinds de splitsing veel efficiënter gaan werken. Daardoor zijn de kosten gedaald en is de consument niet meer gaan betalen', zegt hij in de lobby van een hotel-restaurant ergens in Arnhem.

Waarom heeft u uw bedrijf wel opgesplitst als anderen daar zoveel moeite mee hebben?

'Toen we voor het eerst van het plan van Brinkhorst hoorden, dat was in maart 2004, viel onze mond open van verbazing. Hier had niemand rekening mee gehouden. Er was veel protest, maar het werd ons snel duidelijk dat de minister weinig wilde toegeven. Je kunt dan de hakken in het zand zetten, of je anticipeert of het beleid. Wij hebben, in overleg met onze commissarissen en aandeelhouders, voor dat laatste gekozen.'

Uw bedrijf is exemplarisch voor wat minister Brinkhorst wil. Wat is er precies gebeurd?

'In de zomer van 2004 hebben we besloten ons leveringsdeel te verkopen via een veiling. Het Duitse Eon kwam als beste uit de bus. Die bood 81 miljoen euro. NRE legt zich nu helemaal toe op het beheer van de netten, de stroomkabels en gasleidingen. Van de huidige aandelen is trouwens ook nog 49 procent verkocht, aan de Australische bank Macquarie.'

Wat heeft NRE met al die opbrengsten gedaan?

'De 81 miljoen euro van Eon hebben we voor het grootste deel als bijzonder dividend uitgekeerd aan onze aandeelhouders, dat zijn twaalf Brabantse gemeentes. Het geld van Macquarie hebben we nog niet ontvangen, want die privatisering moet nog goedgekeurd worden door het Ministerie van Economische Zaken.'

Weet u wat de gemeenten met het geld hebben gedaan?

'Volgens mij heeft Eindhoven, de grootste aandeelhouder, het opzij gezet en gebruikt het bestuur de rente ervan voor publieke doelen, zoals de bouw van scholen of infrastructuur. Er is ooit wel een voorstel gedaan elke Eindhovenaar 500 euro te geven, maar dat heeft het niet gehaald.'

Er is gesuggereerd dat Macquarie meer zeggenschap krijgt dan die 49 procent doet vermoeden. Klopt dat?

'Ik ken de kritiek, maar het is niet waar. We hebben vijf commissarissen, daarvan komen er twee van Macquarie. Voor veel beslissingen moeten vier van de vijf commissarissen instemming geven. Maar dat geldt niet voor publieke belangen, want daarvoor zijn slechts drie ja-stemmen nodig. Wat precies publieke belangen zijn, hebben we in de statuten laten vastleggen.'

'Bedenk overigens dat de aankoop van die 49 procent aandelen niet betaald wordt door Macquarie zelf, het komt uit een fonds dat het bedrijf beheert: het Macquarie European Infrastructure Fund. Daarin zit 1,5 miljard euro en de belangrijkste investeerder is ABP, een Nederlands pensioenfonds. Zo'n fonds ademt stabiliteit, en een betrokkenheid voor de lange termijn. Ik ben happy met deze opzet.'

Minister Brinkhorst wil de netten in publieke handen houden, omdat ze dan beter zouden worden onderhouden. Wat vindt u van dat argument?

'Ik heb uit eigen ervaring geleerd dat dat helemaal niet het geval is. De huidige aandeelhouders staan heel ver van ons af. Ze cashen elk jaar hun dividend, en dat is het dan. Inhoudelijk brengen ze weinig in.'

'Daarom hebben we de aandeelhoudersstructuur bij NRE aangepast. De twaalf Brabantse gemeenten hebben hun belang ondergebracht in een fonds, het public utility fund. Voor het beheer is een professioneel directeur aangetrokken, Arthur van de Poel, voormalig bestuurslid van Philips. Hij woont voor het fonds de aandeelhoudersvergaderingen bij, en biedt daar goed tegenwicht tegen Macquarie.'

Een heet hangijzer in de discussie over splitsing zijn de Amerikaanse leasecontracten, die tot miljardenclaims zouden kunnen leiden. Hoe is dat bij uw bedrijf gegaan?

'Wij hebben in 1999-2000 ons gas-en elektriciteitsnetwerk verkocht aan Amerikanen en vervolgens teruggehuurd. Toen we besloten om ons bedrijf te splitsen, hebben we de Amerikanen daarvan op de hoogte gesteld. Onze financieel directeur is naar Amerika afgereisd om het uit te leggen. We hebben er niks op gehoord. Als de andere energiebedrijven worden opgesplitst verwacht ik daarom ook geen miljardenclaims, zoals ze zelf beweren.'

Vorige week werd bekend dat NRE wil fuseren met het netwerk van Intergas, in Oost- en West-Brabant. Wat is uw strategie?

'We willen als netwerkbedrijf groeien. Wij denken dat er uiteindelijk vier of vijf van zulke bedrijven in Nederland overblijven, en daarvan willen wij er één zijn. Als de fusie met Intergas doorgaat, wil Macquarie een belang van 49 procent van het totaal. Dat zien wij niet als een probleem.'