De andere kant van het park

'Heb jij je Mandarijn al geoefend vandaag?' In Washington moeten kinderen van rijke blanken in alles excelleren. In de zwarte wijk Columbia Heights zijn ouders al blij als kinderen zich een beetje leren gedragen.

In de stad hingen posters met diamanten, bigger than life. En daarbij de woorden: 'Valentijn. Geef haar een reden om op te scheppen.'

Liefde valt in Washington te betwijfelen, maar rijkdom is hier een recht. Dus geneer je niet voor schoenen van Jimmy Choo en zwier maar met die tas van Saks Jandel. Of nog beter: neem een bumpersticker. Een bumpersticker van de scholen van je kinderen: Beauvoir bijvoorbeeld, St. Albans of Sidwell Friends. Waar het schoolgeld begint rond de 20 duizend dollar per jaar.

Rijkdom is een recht en wie geen geld heeft, denkt daar vaak niet anders over. Waarom breekt in het arme zuidoosten van de stad geen opstand uit? Of in de daklozenopvang op het Plein van de Rechterlijke Macht? Waar de omstandigheden zó erbarmelijk zijn, dat die plek Helter Shelter wordt genoemd? Nu begint Timothea Howard, toch al sprekend de actrice Whoopi Goldberg, me bulderend uit te lachen. Timothea noemt zich marxist, maar in een revolutie gelooft ze echt niet meer.

Dertig jaar geleden was ze de exclusieve babysitter van kinderen die naar de bumperstickerscholen gaan. Nu let ze op de kinderen van hun nannies, hun tuinmannen en hun huishoudsters.

Washington wordt doorsneden door Rock Creek Park, dat twee keer zo groot is als Central Park in New York. Diep verscholen in het groen, alleen bereikbaar via private weggetjes, liggen voor iedereen onzichtbaar grote huizen. Daar werkte Timothea toen.

Tegenwoordig is ze te vinden in een buurthuis in Columbia Heights. Na schooltijd bekommert ze zich hier om de Latino-tieners uit de buurt. Columbia Heights ligt 'aan de andere kant van het park', zoals dat wordt aangeduid. Wat betekent: niet in het blanke deel.

In Columbia Heights kost een appartement met één slaapkamer zo'n 800 dollar per maand. Daar wonen dan gezinnen met twee of meer kinderen. In een tentjurk met een paar vetvlekken waakt Timothea Howard over de motivatie van de tieners die hier op eigen kracht moeten leven. Hun ouders spreken vaak alleen Spaans. Zijn altijd weg voor vaak dubbele banen, en niet zelden analfabeet. De kinderen komen graag. Maar zij stelt één voorwaarde, grijnst Timothea: 'Als ze van plan zijn op een Republikein te stemmen later, mogen ze wat mij betreft analfabeet blijven!'

Het grootste verschil tussen de bumperstickerkinderen en de tieners van Columbia Heights? Timothea: 'De eerste groep moet, vanaf de wieg, alles. In álles excelleren moeten ze. Zelfs als ze middelmatig zijn in alles, dan moeten ze toch alles. Ze worden veredeld tot ze erbij neervallen.'

Dat klonk bekend. Toen wij een basisschool voor onze zoon van vier zochten, gingen we aan de witte kant van het park ook eens kijken bij een particuliere. Het wat griezelige schoolhoofd had, naar het leek, een beetje botox in haar gezicht. Zij sprak over pumping up little brains. En in de gang stond een bord met de Chinese tekens en de woorden: 'Heb jij je Mandarijn al geoefend vandaag? Wij wel!'

En in Columbia Heights? Timothea: 'Hier is de voornaamste wens van de ouders dat hun kinderen zich gedragen.' Blanke ouders zal dat een zorg zijn, zegt ze. 'Je gedragen, dat leer je er wel bij op de tennisclub.'

Met een beetje hulp van Timothea en anderen hebben Latina-meisjes uit Columbia Heights nu een film gemaakt. Ze interviewen elkaar over hun leven.

Sommige meisjes vertellen over gangs. Dat het nadeel is dat je soms weinig te kiezen hebt, je moet er gewoon in. You get jumped into that gang, noemen ze dat. Je wordt erin geslagen.

Maar het voordeel van zo'n gang, rebbelen die meisjes, is dan weer dat je daar elk weekend wel een feest hebt. Waarvan trouwens weer het nadeel is, dat op die feesten wel eens een vriendin van je wordt verkracht. En moeilijk te hóren is dat joh, met die harde muziek!

Wat uit die film zo hardnekkig blijft hangen is het beeld van de T-shirts die de meisjes onder hun kwekkende poezengezichtjes dragen. Naarmate ze meer vertellen, worden die shirtjes obscener. Baby ride, staat erop. Of Rodeo Queen.

Gewoon een kind dat zich een beetje weet te gedragen. Aan de andere kant van het park is dat reden genoeg voor optimisme.