48 uur in Praag in Praag

Het wemelt in Praag van de McDonald's-filialen, maar de Tsjechische hoofdstad heeft zijn identiteit niet verloren, merken Anneleen van Nieuwenhuijzen en Derk Walters

ALLES EVEN MOOI: Vanaf het plein Staromestské Námestí valt een heerlijke richtingsloze ontdekkingstocht langs cafeetjes te ondernemen Foto Hemispheres Czech Republic, Prague, Starometské Namesti, young people at the bottom of Jan Hus statue Hemispheres Images

WAAROM NU GAAN?

Officieel mag de lente dan volgende week beginnen, in Praag blijven handschoenen nog maanden noodzakelijk. Dat is maar goed ook, want de aanblik van de stad leent zich niet voor strandweer. Praag is mooi in zijn triestheid en zijn bewoners hebben zich naar deze gemoedstoestand gevoegd. Serveersters smijten de menukaarten op tafel en incasseren vreugdeloos hun fooien. Baliemedewerkers reageren beledigd als je hun informatie in twijfel durft te trekken. En in de (overigens uitstekende) metro staan de gezichten op onweer. Maar hoe statig staan de gebouwen in de vrieskou! Hoe sinister zijn de steegjes in het schemerduister! En hoe mooi zijn de beelden op de Karluv Most (Karelsbrug) in de motregen, gezien vanaf de heuvel van de Praagse Burcht! Het is precies die stad die door de inwoners 'moedertje Praag' wordt genoemd, al was het volgens de Praagse schrijver Franz Kafka een 'moedertje met klauwen'. Tegenwoordig erkent ook de Unesco de schoonheid van de Tsjechische hoofdstad: het centrum staat integraal op de werelderfgoedlijst.

WAT TE DOEN?

Toegegeven, picknicken in het Kampa-park op een eiland in de Vltava (Moldau), de rivier die Praag in tweeën deelt, is er met dit weer niet bij. Gelukkig biedt Praag een keur aan musea, klassieke concerten, musicals, popconcerten en natuurlijk cafeetjes waar de pilsener overvloedig stroomt. Vanaf het Staromestské Námestí (letterlijk: Oude-stadsplein) krioelen de steegjes alle kanten uit. Elke steeg is even mooi; de oude stad leent zich prima voor een richtingloze ontdekkingstocht langs cafés, theaters en winkels met Boheems glas, marionetten en amber.

De oude stad, Staré Mesto, gaat onzichtbaar over in Nové Mesto, die ondanks zijn naam uit 1348 stamt. Centraal in de nieuwe stad ligt het Václavské Námesti (Wenceslasplein) - tegenwoordig de belangrijkste winkelboulevard van de stad, maar vooral bekend door de één miljoen mensen die hier in 1989 protesteerden tegen het communistische regime. Die massale opkomst leidde uiteindelijk tot democratie, al zou Jan Palach het niet meer meemaken. Die twintigjarige student stak zichzelf in 1969 op het Wenceslasplein in brand om de Russische overheersers te bewegen de censuur af te schaffen.

Voor de museumliefhebbers is er in Praag van alles te vinden: van het onvermijdelijke Kafka-museum of het museum over componist Antonin Dvorák tot het informatieve communismemuseum of het op toeristen gerichte seksmachinemuseum. Ook op muziekgebied hoeven bezoekers van de Tsjechische hoofdstad zich niet te vervelen. Wat opvalt is dat in theaters en concertgebouwen de posters van klassieke muziek naast die van brazilectro-band Zuco 103 hangen.

WAT IS ER TE ZIEN?

De belangrijkste toeristische attractie is te vinden op het Oude-stadsplein. Daar verzamelt zich elk uur een grote massa voor de klokkentoren van het oude stadhuis om het skeletje dat het nieuwe uur inluidt op de beroemde astronomische klok uit 1410 en de voorbijschuivende apostelen te aanschouwen. Maar omdat dat schouwspel telkens maar een halve minuut duurt, heeft een bezoeker van Praag genoeg tijd over om zijn licht op te steken in een van de blacklight-theaters. Gehuld in lichtgevende pakken en/of voorzien van oplichtende handschoenen geven acteurs en actrices miniatuurversies ten beste van een musical als Cats of een epos als de Odyssee. Kaartjes zijn te koop bij het toeristeninformatiebureau aan de Karlova.

Tijdens een tweedaags bezoek aan Praag mag de 'wisseling van de wacht' niet worden gemist: iedere dag wordt de bewakingsploeg van de Praagse Burcht om twaalf uur 's middags afgelost met een groots ritueel. De zich niet verroerende militairen voor de burchtingang vormen een gewild object voor toeristen om mee op de foto te gaan.

WAAR ETEN EN DRINKEN?

De westerse snackcultuur is diep tot in de Praagse ziel doorgedrongen. De McDonald's-filialen tieren welig en overal is gefrituurde kip uit Kentucky te verkrijgen. Gelukkig is het niet alles vet wat de klok slaat, hoewel de Boheemse eetcultuur evenmin gespeend is van flinke klodders roomboter om het vlees in te laten pruttelen. Typisch Tsjechische gerechten als vlees met een dikke saus en aardappelsoep zijn in diverse restaurants te verkrijgen. Goedkope, maar zeer smakelijke vegetarische gerechten worden geserveerd in Beas - vegetariánská dhaba op de Týnska 19 (een zijstraatje van het Oude-stadsplein).

Een café met live jazz en een uitmuntende atmosfeer is te vinden in Malá Strana, de wijk aan de andere kant van de Moldau ten opzichte van het oude centrum: U Malého Glena (de club van kleine Glen) op de Karmelitská 23. Let op: de barlui zijn zeer attent met het bijvullen van de halveliterglazen bier. Zorg dat je op tijd in de kelder bent om naar de jazzmuziek te luisteren, voordat je in beschonken toestand de trap niet meer af kunt.

In de bekende Reduta Jazz Club spelen de groten der aarde, waaronder de Praha Big Band. De entree is ongeveer tien euro, maar daarvoor krijg je dan ook een avondvullend concert.

Vergeet niet te genieten van de wereldberoemde pilsener, oorspronkelijk afkomstig uit de Tsjechische stad Plzeñ.

HOE REIS IK IN PRAAG?

Zowel de tram als de metro doorkruisen het gehele centrum en de meeste buitenwijken. Het metrosysteem bestaat uit drie lijnen die elkaar op drie punten snijden en brengt je precies waar je wilt zijn als je naar het centrum moet. Kaartjes zijn voor minder dan een euro op de metrostations te koop. Overdag duurt het nooit langer dan vijf minuten voordat er een metro is; 's avonds - de metro rijdt ongeveer tot middernacht - moet je soms een kwartiertje wachten. Hou dus goed in de gaten wanneer de laatste metro gaat: de Praagse taxi is duur en onbetrouwbaar!

Wie van de ene buitenwijk naar een andere wil, bijvoorbeeld om de ietwat excentrisch gelegen Praagse Burcht te bezoeken, doet er soms goed aan de tram te pakken, omdat de metro altijd via het centrum gaat. Tramkaartjes zijn bij elke sigarenboer te krijgen.

Binnen het centrum is alles overigens prima te voet te bereiken en zelfs de wandeling naar de Praagse Burcht is goed te doen. Wel volgen er nog lange, lange trappen alvorens je de Burcht in alle glorie kunt aanschouwen. De oude trap is overigens een stuk korter dan de nieuwe.

HOE ER TE KOMEN?

Met het vliegtuig ben je vanaf Schiphol in anderhalf uur in Praag. Houd er rekening mee dat tassen vaak niet aankomen. Een medewerkster van de bagagebalie van Czech Airlines meldde nonchalant: 'It happens all the time.' Wie twee dagen in Tsjechië verblijft, doet er om die reden verstandig aan alle benodigde kleren in de handbagage te proppen.

    • Anneleen van Nieuwenhuijzenderk Walters