Veel zelfstandigen zijn niet verzekerd

Kleine zelfstandigen met gezondheidsproblemen hebben grote moeite zich te verzekeren tegen het risico van arbeidsongeschiktheid. Negentig procent van hen is niet verzekerd. In totaal heeft de helft van de zelfstandigen zonder personeel (zzp) geen arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Dat concludeert onderzoeksbureau TNO in een onderzoek in opdracht van vakcentrale FNV en het Breed Platform Verzekerden en Werk (BPVW). Een derde conclusie is dat de huidige vangnetregeling geen adequate oplossing is voor zzp'ers die problemen hebben zich te verzekeren.

De opdrachtgevers wilden de reactie weten van zelfstandigen op het afschaffen van de WAZ (Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen) in 2004. Onder die wet waren ondernemers verplicht verzekerd. Veel van hen vonden de kosten (2.196 euro voor het jaar 2003) van de regeling te hoog in verhouding tot de uitkering (zeventig procent van het minimumloon na een wachttijd van een jaar). Meer dan de helft had een aanvullende particuliere verzekering afgesloten voor een hogere uitkering en voor het eerste ziektejaar.

Het kabinet wilde de verzekeringen helemaal overlaten aan de markt, maar schiep wel een vangnet. Vooral zzp'ers met gezondheidsproblemen zouden anders problemen krijgen. Naar blijkt maken maar een paar honderd zzp'ers gebruik van de regeling. Er zijn aanwijzingen dat ondernemers de premie te hoog vinden voor een lage uitkering waarop pas recht is na twee jaar wachten en alleen bij volledige arbeidsongeschiktheid. De regeling is ook bij velen onbekend.

Het hoge percentage onverzekerden is vooral te wijten aan het acceptatiebeleid van de verzekeraars, aldus TNO. Dat geldt vooral voor zelfstandigen met gezondheidsproblemen. De meesten vonden hun premie te hoog, een kwart werd een verzekering geweigerd.

FNV en BPVW willen een nieuwe regeling die voor alle zelfstandigen toegankelijk en betaalbaar is. FNV-bestuurder Ton Heerts noemt dat een “elementaire basisvoorziening“.