“Hopelessly devoted to you' in het Rijksmuseum

Het Amsterdamse Rijksmuseum wordt al jaren overspoeld door toeristen.

Elke vrijdagavond kan je er tegenwoordig rustig rondkijken.

's Avonds naar het Rijksmuseum: een manier om toeristen te ontwijken. Bezoekers kunnen er lezingen volgen, naar de film gaan, meedoen aan workshops en ook de schilderijen bekijken. Foto's Jørgen Krielen ©J¿rgen Krielen/Amsterdam/03-03-2006/ Rijksmuseum; 20.56u Musea Bezoekers Krielen, Jorgen

“Het Rijksmuseum, dat is toch iets voor bejaarden en toeristen?“ Door ook op vrijdagavond open te zijn, wil het Rijksmuseum een nieuw publiek aanspreken. Met een drankje in de hand naar de Nachtwacht kijken, met op de achtergrond een bandje.

“Nederlandse musea hebben een stoffig imago“, merkte staatssecretaris Van der Laan (D66) van Cultuur eind vorig jaar op. Toeval of niet, maar amper drie maanden later opende het Amsterdamse Rijksmuseum eenmaal per week ook 's avonds zijn deuren voor een programma dat is geïnspireerd door de zeer succesvolle Museumnachten. Iedere vrijdagavond tussen zes en tien uur is er muziek, draaien er films en zijn er lezingen en workshops. “We willen hiermee vooral mensen die overdag werken, tegemoetkomen“, zegt een woordvoerster van het museum. “Het programma is dan ook in het Nederlands, we richten ons 's avonds minder op toeristen.“

Het initiatief is een goede aanleiding voor een hernieuwde kennismaking met het “Rijks'. 's Avonds kunst bekijken blijkt bovendien heel sfeervol. Het heeft wel wat om langs de meesterwerken te lopen, terwijl in de lobby twee zangeressen een operavariant van Hopelessly devoted to you van Olivia Newton John zingen. Bij de speciaal voor de gelegenheid ingerichte bar worden drank en eten verkocht. De soep mag natuurlijk niet mee de zaal in, maar de sfeer is er erg gemoedelijk.

Wegens de verbouwing is de collectie van het Rijks tijdelijk flink uitgedund, wat het museum eigenlijk alleen maar goed heeft gedaan. Voorheen was er een strikte scheiding tussen meubels, schilderijen en gebruiksvoorwerpen, van enige samenhang was nauwelijks sprake. Nu is gekozen voor een meer chronologische volgorde en vormen de objecten een geïntegreerd geheel dat het verhaal van de Gouden Eeuw vertelt. Als de renovatie is afgerond, blijft deze koers overigens gehandhaafd.

De speciale avondrondleidingen hebben een aangenaam hoog tempo. Voor wie de geschiedenislessen over de Gouden Eeuw al weer enige tijd achter zich heeft, zijn ze af en toe een ware eye-opener. Waarom, bijvoorbeeld, trouwden Nederlandse kolonialen wel met inlandse vrouwen en Engelse en Franse niet? Aan de hand van het portret van de familie Knol van Jacob Jansz leren we dat de Nederlandse overheid dit stimuleerde, omdat kinderen uit een gemengd huwelijk beter tegen de warmte konden. Daarvoor was geprobeerd het vrouwentekort op te lossen door vrouwen uit het spinhuis naar Nederlands Indië te verschepen.

Het programma van de vrijdagavonden wisselt wekelijks. Eind januari lazen bekende Nederlandse dichters gedichten voor bij de schilderijen en vanavond zingt Aukelien van Hoytema liedjes van Gershwin en Elton John, aansluitend bij het thema van de Boekenweek. Op een lezing diezelfde avond staan de instrumenten centraal die op de tentoongestelde meesterwerken te zien zijn. Hoe klonken ze?

De loop moet er nog een beetje inkomen, maar dat het niet zo druk is, is eigenlijk wel zo prettig. De toeristen zijn inderdaad in de minderheid. “Mijn vrienden waren echt verbaasd, toen ik vertelde dat ik hier naartoe zou gaan“, zegt Martijn Mischgofski, in het dagelijks leven programmeur van het Amsterdamse deejay-café Twisted. “Het Rijksmuseum, dat is toch iets voor bejaarden en toeristen?“. Mischgofski kreeg zijn toegangsbewijs gratis toen hij bij het Uitburo kaarten voor een technoconcert in Paradiso kocht. “Anders was ik hier ook niet zo snel beland“, geeft hij toe. “Maar het is eigenlijk heel leuk. Als je in Parijs bent ga je toch ook naar het Louvre? Dus waarom hier niet eens keer naar toe? Bovendien, hierna heb je de hele avond nog.“

Beleef zelf “Avonduren in het Rijksmuseum'. Op vrijdagen van 18-22.00u. 10 euro. Tel: 020 674 70 00. rijksmuseum.nl/avonduren