Een Berber is geen toerist

Het hoofd van schrijver Abdelkader Benali vult het gehele omslag van Passionate Magazine, het literaire tijdschrift dat dit jaar is uitverkoren om met een extra subsidie in de Boekenweek zichzelf aan een groter publiek te presenteren. Een voorpublicatie uit het blad werd door de Stichting CPNB in een hoge oplage verspreid. Dat Benali zo prominent voorop staat, is niet overdreven. Hij trad voor deze “Berberspecial' op als gastredacteur en schreef een substantieel deel van het blad vol: een inleiding, een artikel over “hoe de Berber hip werd', een introductie van de dichter Mohammed Khaïreddine en een kort verhaal. In de inleiding schrijft Benali dat hij in de Nederlandse discussie over de tweede generatie Marokkanen aandacht mist voor de Berber-achtergrond van veel Marokkaans-Nederlanders. “Gevoel voor nuance en ruimte voor de verbeelding werden in al die houtje-touwtje discussies node gemist.'

Volop nuance en verbeelding zitten er in de reisreportage die schrijver Said El Haji maakte naar zijn familie in het Rifgebergte. Het is een verhaal geworden waarin El Haji de dubbelheid van zijn positie prachtig laat zien. Op het ene moment is hij de westerling die zich stoort aan het geruzie tussen Marokkaanse berbers en Arabieren in de bus: “ik zet mijn mp3-speler op en heb alleen nog oog voor het land, de mensen kunnen mijn rug op.' Even later is hij beledigd als een taxichauffeur hem niet met een hele bubs medepassagiers wil vervoeren, maar comfortabel alleen. Hij is toch geen toerist?

Zo komt in El Haji's relaas veel naar voren van waar Benali naar op zoek moet zijn geweest. Een groot deel van Passionate Magazine heeft echter te lijden onder een zekere schoolsheid in de onderwerpkeuze én in de behandeling ervan. Zo is het opstel van Neil van der Linden, “De Berberse en de Arabische geschiedenis van Marokko beschreven aan de hand van de muziek van Marokko' zo droog als de titel doet vermoeden. Ook het portret dat Herman Obdeijn schreef van Abdelkrim, de legendarische opstandelingenleider in de Rif, is wel informatief, maar ook niet meer dan dat. Iets meer lyriek over de man die in 1925 op de cover van Time Magazine stond en die door sommigen wordt gezien als een Berberse Atatürk, had niet misstaan.

Een opmerkelijke aanwezige in Passionate magazine is Hasna El Maroudi. De columniste van internetmagazine Spunk en deze krant (inmiddels voor nrc.next) die vorig jaar werd verketterd nadat ze in een column voorbeelden gaf van de vooroordelen van Arabische en Berberse Marokkanen, krijgt nu het slotwoord met een column op de laatste pagina van het blad. Ze gebruikt die om een lans te breken voor vrouwen die ervoor kiezen om een hoofddoek te dragen.

Passionate Magazine. Jaargang 13, nummer 2. 80 blz. euro 7,50 www.passionatemagazine.nl