Concorde is het beste Britse ontwerp

De Concorde is het mooiste dat in Groot-Brittannië is gemaakt. In de finale van de Great British Design Quest versloeg het vliegtuig de Spitfire en de kaart van het Londense metronet.

Concorde's laatste vlucht, 24 oktober 2003 The Concorde is seen during take-off at sunrise from John F. Kennedy International Airport in New York on it's last flight on October 24, 2003. The U.K. airline stops flying the aircraft today after 27 years, ending the supersonic era for all but military pilots. More than 100,000 spectators are expected by local police to look on at the final landing at London's Heathrow airport. Photographer: Peter Foley/ Bloomberg News. Bloomberg

Het kunstprogramma The Culture Show maakte gisteravond bekend dat bijna 212.000 mensen hun stem hadden uitgebracht en dat het supersonische Frans-Britse verkeersvliegtuig was gekozen tot het beste Britse ontwerp van de afgelopen honderd jaar. De wedstrijd was georganiseerd door de BBC en het Londense Design Museum. Eind januari ging de wedstrijd van start met een lijst van 25 potentiële iconen. Na een top-tien - met daarop ook nog bijvoorbeeld de Londense dubbeldekker, de Mini, Lara Croft en het web - moest uiteindelijk uit drie mogelijkheden worden gekozen.

De minst Britse van de drie bleek gisteravond de winnaar. Het door Reginald Mitchell in 1934 ontworpen legendarische oorlogsvliegtuig de Spitfire eindigde op de derde plaats. Het land gered hebben van de nazi's en de alom geroemde schoonheid van de vleugels en de druppelvormige glazen cockpit bleken niet voldoende. De plattegrond die Harry Beck in 1931 van de Londense metro maakte, kwam op de tweede plaats. Die kaart gaf voor het eerst niet de werkelijke afstanden weer, maar de verbindingen tussen stations. Het voorbeeld werd overal ter wereld nagevolgd.

De Concorde maakte zijn eerste vlucht in 1969 bij de fabriek in Toulouse. Vanaf 1975 werd het door Air France en British Airways gebruikt op lijnvluchten waar het vooral op de verbindingen met New York (in 3 uur en 15 minuten) een succes was. Commercieel was het een zorgenkind, maar indrukwekkend en sierlijk was het toestel wel. Vertederend was hoe het vliegtuig bij de landing de naaldscherpe neus kon laten zakken. De Concorde kwam in opspraak na een crash in Parijs in 2000. Bij de laatste vlucht in 2003 uit New York is menig traan gelaten. Er staan er nu nog zeven in musea her en der. Vliegen kunnen ze niet meer.

Maar is de Concorde Brits? Dat is de vraag. Tot nu toe maakt niemand een punt van het Franse aspect. Volgens een commentaar in The Independent is iedereen het gemakshalve maar even vergeten.

Cultureel Supplement: Longlist Beste Nederlandse Design, pagina 21

www.nrc.nl/bnd