Bomen gekapt voor laatste mergelwinning

Waar winden stedelingen zich over op? Op de Sint Pietersberg in Maastricht heeft mergelwinner ENCI onverwachts honderd bomen gekapt.

Tweeduizend bezwaren zijn er binnengekomen bij de gemeente Maastricht tegen een vergunning voor de kap van bomen in het zogenoemde ENCI-bos op de Sint Pietersberg. Toch is maandag anderhalve hectare bos omgezaagd. Zonder dat die bezwaren zijn behandeld. Onder het bos wil cementfabriek ENCI hoogwaardige mergel winnen om de ovens nog vier jaar te kunnen laten draaien. De buurt spreekt er schande van.

'Men heeft nog snel even willen graaien door het landschap te ontsieren', zegt buurtbewoner Jacques van Geel. Hij klautert over enkele gevelde beuken, in gezelschap van Coen van der Gugten, woordvoerder van de stichting Enci-Stop. Samen kijken ze de groeve in. De actiegroep strijdt tegen de mergelwinning die zij beschouwt als 'catastrofaal' voor mens en milieu. De omgezaagde bomen liggen aan de rand van de groeve, niet ver van een napoleontische loopgraaf en het monumentale vestingwerk De Motte. Even verderop ligt het dal van het riviertje de Jeker. Van der Gugten: 'De bomenkap druist in tegen tegen verschillende afspraken dat de contouren van de verleende concessie heilig zijn. De bomen liggen wel op het grondgebied van de ENCI, maar zo dicht bij de grens dat het Jekerdal wordt bedreigd.' Vandaag dient een kort geding tegen de kap.

Er zou in Maastricht een lange discussie over nut en noodzaak van de bomenkap zijn gevoerd, als de ENCI niet een list had verzonnen. Het bedrijf ontdekte onlangs geen kapvergunning van de gemeente nodig te hebben, omdat ENCI staat geregistreerd als bosbouwbedrijf en daarom genoeg heeft aan een meldingsplicht bij het ministerie van LNV. 'Wij zijn zwaar teleurgesteld', laat wethouder Han Hoogma weten. 'De ENCI blijkt een tweesporenbeleid te hebben gevolgd zonder dat wij van het tweede spoor op de hoogte waren. We zijn buitenspel gezet.' De provincie Limburg had het ministerie nog een negatief advies kunnen geven, maar heeft dat niet gedaan. 'Er waren geen zwaarwegende argumenten om niet te kappen', stelt een woordvoerder.

De ENCI in Maastricht zegt de mergel hard nodig te hebben om het nog een paar jaar uit te zingen. Directeur Theo Goossens: 'Als de mergel onder dit bos niet beschikbaar zou zijn, zou ik de ovens niet pas in 2010, maar al in 2007 moeten sluiten. Dat zou honderd mensen direct hun baan kosten.'

De anderhalve hectare is gekapt, zegt Goossens, om de winning op veel grotere percelen overbodig te maken. 'De mergel onder dit bos is precies voldoende om tot 2010 door te kunnen draaien. Het zou onfatsoenlijk zijn om grotere percelen in productie te nemen.'

De actievoerders stellen dat er ook zonder kap ruimschoots voldoende mergel was geweest. 'Er ligt meer dan genoeg', zegt Coen van der Gugten. Hij vermoedt dat het bos wordt gekapt om de mergel te verkopen aan een ander bedrijf, Ankerpoort, dat tien kilometer verderop bij het dorp 't Rooth mergel afgraaft, maar daar op verzet stuit. Deze deal zou daar uitbreiding van de mergelwinning overbodig maken en daarmee de provincie verlossen van een hoofdpijndossier. 'Het alternatief van kalksteen uit de ENCI-groeve zou indien dit (technisch) mogelijk is, wellicht in de plaats kunnen treden van een uitbreiding van 't Rooth', staat in provinciale stukken. De provincie ontkent de relatie tussen 't Rooth en de bomenkap. 'We hebben het laten onderzoeken, maar het plan is om verschillende redenen onrendabel gebleken', aldus een woordvoerder van de provincie. Ook ENCI-directeur Theo Goossens begint te zuchten als hij van de veronderstellingen hoort. 'Dat heeft er niets mee te maken. Laten we deze discussie alsjeblieft zuiver houden.'