VN worstelen met mensenrechten

De algemene vergadering van de Verenigde Naties heeft gisteren een nieuwe raad in het leven geroepen die schendingen van mensenrechten in de wereld aan de orde moet stellen.

De raad vervangt de Mensenrechtencommissie van de VN. De geloofwaardigheid van deze commissie stond al jaren druk. Landen die erom bekend staan dat ze mensenrechten schenden, zoals Soedan en Zimbabwe, konden via hun lidmaatschap van de commissie blokkeren dat hun overtredingen in stemming werden gebracht. Ook was er kritiek op de commissie omdat deze slechts eenmaal per jaar bijeenkwam en zich daardoor zelden uit kon spreken over acute schendingen.

Verwacht wordt dat ook de nieuwe raad te kampen krijgt met kritiek. De Verenigde Staten stemden gisteren met drie andere landen tegen de installatie. Officieel is de kritiek van de VS dat de raad een te zwakke positie heeft om schendingen van de mensenrechten aan de orde te stellen.

In eerste instantie stelde secretaris-generaal Kofi Annan voor om landen pas tot toe te laten als ze de steun hadden van tweederde van de Algemene Vergadering. Onder druk van een aantal landen is dit omgezet in een meerderheid. Volgens de VS blijft het zo echter mogelijk dat landen die zelf de mensenrechten schenden een zetel in de raad krijgen.

Deze bedenkingen worden gedeeld door de landen van de Europese Unie. Maar de EU-lidstaten stemden voor de oprichting van de nieuwe raad omdat zij deze onder de huidige omstandigheden de best haalbare oplossing vinden.

De VS hebben aangekondigd dat ze wel met de nieuwe raad willen samenwerken. We zullen de raad 'zo sterk en effectief mogelijk laten functioneren'', aldus de Amerikaanse ambassadeur John Bolton bij de VN. Volgens waarnemers wordt de opstelling van de VS gevoed door beduchtheid dat de nieuwe raad het land zelf zal bekritiseren. De VS zijn er de laatste jaren op een breed terrein van beschuldigd dat ze het VN Handvest voor de rechten van de mens overtreden in hun strijd tegen terrorisme.