Ultrasone kikker overstemt waterval

Kikkers communiceren met voor ons onhoorbare geluiden. Dat blijkt uit bandopnamen van een zeldzame Chinese kikkersoort (Amolops tormotus). Bioloog Albert Feng van de Universiteit van Illinois en zijn collega's publiceren daarover vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift Nature. Daarmee treden kikkers toe tot het gezelschap van dieren die ultrasoon communiceren, zoals dolfijnen, vleermuizen en een aantal knaagdieren.

Holorige watervalkikker

De onderzoekers beschrijven het geluid van de Chinese kikker als een vogelachtig gezang. Mogelijk maken de onhoorbare frequenties het de kikkers makkelijker om de onderlinge communicatie te onderscheiden van het lawaai van stromend water in de omgeving. De kikkers komen voor bij de hete bronnen van Huangshan, een berggebied met veel watervallen ten westen van Shanghai.

Het menselijk oor kan geluidsgolven met een frequentie boven 20 kilohertz niet onderscheiden. De fluittonen van de kikkers lopen op tot boven 128 kilohertz, te hoog om met de opnameapparatuur van de onderzoekers vast te leggen.

De Engelse naam van Amolops tormotus,: concave-eared torrent frog, betekent zoveel als holorige watervalkikker. De vorm van de oren trof de onderzoekers toen zij het dier voor het eerst zagen. Op de plaats waar bij veel dieren een uitwendige oorschelp zit, hebben ze een komvormige holte, dieper dan bij andere kikkers. Deze oorvorm is kenmerkend voor dieren die ultrasoon communiceren. Feng c.s. namen het kikkergezang op om het later weer af te spelen. De meeste mannetjes beantwoordden zowel het voor ons hoorbare als het onhoorbare kikkergezang.