Secularisme wordt almaar intoleranter

Leon de Winter stelt in zijn venijnige Opiniebijdrage van 2 maart dat minister Van Ardenne in haar artikel van 28 februari de verschillen tussen religies verdoezelt en zich daarom samen met conservatieve moslims tegen het westers secularisme keert. De argumentatie die De Winter gebruikt om zijn punt te maken, staat bol van de retoriek, bedoeld om de antidemocratische, onbarmhartige en gewelddadige kant van de politieke islam te benadrukken.

De Winter mist echter het punt waar het Van Ardenne om gaat. Ze verwoordt een onvrede met de westerse secularistische way of life die niet alleen door veel moslims, maar ook in toenemende mate door veel christelijke gelovigen als dominant en intolerant wordt ervaren. Van Ardenne heeft begrip voor de gekrenktheid van moslims die de waardigheid van hun way of life zien aangetast.

Langzamerhand begint er in Nederland een polarisering op te treden tussen conservatieve (veelal religieuze) en liberaal-progressieve (veelal seculier-atheïstische) houdingen. Er mag wel een groot verschil zijn tussen godsdiensten onderling, er zijn nu ontwikkelingen gaande die deze verschillen lijken te overstijgen. Conservatieve christenen en moslims in Nederland vinden elkaar in hun toenemend verzet tegen de houding van seculiere intellectuelen die religie hooguit tolereren, maar er geen enkel respect voor hebben.

Sterker nog: vanuit het perspectief van conservatieven wordt het secularisme in Nederland in toenemende mate intoleranter. Met name Ayaan Hirsi Ali dreigt symbool te worden voor de wijze waarop Verlichtingsidealen zijn doorgeschoten.

Op mondiaal niveau is er wellicht sprake van een clash of civilizations; in Nederland is er in toenemende mate een culture war tussen conservatieve en progressieve partijen. De onderliggende dynamiek van beide conflicten vertoont sterke gelijkvormigheid. Het is dit conflict waar Van Ardenne voor wil waarschuwen - een waarschuwing die blijkbaar voor De Winter reden was om met zijn retoriek nog maar wat benzine op het smeulende vuur te gooien.