Ruzie over salarissen: het lek kwam van links

Een besloten discussie over salarisverhoging voor Tweede Kamerleden leidt in dit nerveuze politieke klimaat ineens tot een venijnige ruzie.

Een kwestie van 28,75 euro per maand is de inzet geworden van een venijnige politieke ruzie tussen het CDA en de PvdA. Wat begon met een discussie over compensatie van de Kamerleden voor de gestegen zorgpremies, kan er toe leiden dat er deze kabinetsperiode geen besluit meer wordt genomen om de inkomens van topambtenaren en bestuurders van (semi-)publieke instellingen vanaf 2007 te koppelen aan het salaris van de minister-president.

Deze week boog het presidium, het bestuur van de Tweede Kamer, zich in beslotenheid over de financiële gevolgen van het nieuwe zorgstelsel voor de Kamerleden. Op grond van bestaande regelingen zouden Kamerleden er netto 345 euro per jaar - 28,75 euro per maand - in inkomen op achteruitgaan. Zo weinig, dat de commissie Emolumenten, die zich hiermee bezighoudt, voorstelde om van compensatie af te zien.

Dit zou nog geen voetnoot in de annalen van de Kamer hebben opgeleverd, ware het niet dat in het nerveuze politieke klimaat na de gemeenteraadsverkiezingen inkomens van politici een hoge gevoeligheidswaarde hebben. De discussie in het presidium lekte - niet voor het eerst - uit. Dat schoot de CDA-fractie in het verkeerde keelgat. 'Het lek komt van links en links grijpt dit onderwerp aan om ons als zakkenvullers neer te zetten', zei Kamerlid De Nerée tot Babberich (CDA). 'Het is gemakkelijk op die manier goede sier te maken. Maar als het zo gaat, hoeft het van ons niet meer.'

Ook al gaan de Kamerleden netto in inkomen iets achteruit, het beeld van politici die hun zakken vullen is makkelijk gevormd. Temeer omdat er in april een voorstel van het kabinet op komst is om de inkomens van bewindslieden, leden van de rechterlijke macht en van de Hoge Colleges van Staat te verhogen op basis van een rapport dat op verzoek van de Kamer is opgesteld door oud-politicus Dijkstal.

Het rapport-Dijkstal beredeneert een verhoging van het salaris van de minister-president met 42 procent en van ministers met 30 procent. Het verhoogde inkomen van de premier moet vanaf 2007 als ijkpunt dienen voor de inkomens van topambtenaren en directeuren van (semi-)publieke instellingen. Dat wil zeggen: in beginsel zou niemand in de publieke sector meer mogen verdienen dan de premier. Maar het is onzeker of de Kamer deze kabinetsperiode nog over de herziening van de inkomens van bewindspersonen een besluit zal nemen, want het CDA heeft na het 'lek van links' besloten hieraan niet meer mee te werken. En daarmee dreigt het bouwwerk van 'Dijkstal' geblokkeerd te worden.

Gisteren stelde Kamerlid Pieter Hofstra (VVD), voorzitter van de commissie Emolumenten, voor dat de Kamer de bevoegdheid om zelf haar vergoeding vast te stellen, uit handen geeft. Hij opperde als mogelijkheid om de Algemene Rekenkamer of een troika van drie vooraanstaande personen - de president van de Raad van State, de president van de Rekenkamer en de Nationale Ombudsman - op te dragen de honorering van de parlementariërs te laten vaststellen. Hun advies zou dan als een hamerstuk door de Kamer aangenomen moeten worden.

Kamerlid Boelhouwer (PvdA) noemt dit voorstel niet de definitieve oplossing om de ontstane patstelling te doorbreken en het CDA heeft er ook weinig zin in. 'De stekker is er wat ons betreft nog steeds uit. We zijn geen kop van Jut,', zegt De Nerée vandaag.

De irritatie van de CDA-fractie is mede aangewakkerd door een uitspraak van PvdA-leider Wouter Bos die in de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen zei dat een salarisstijging van 10 procent voor ministers wat hem betreft voldoende is. Binnen de Tweede Kamerfractie van de PvdA wordt hier overigens genuanceerd over gedacht, omdat Kamerleden inzien dat aan het pakket van Dijkstal grote voordelen zitten. De PvdA lijkt er dan ook niet op uit om daadwerkelijk het voorstel tegen te houden om de ministerssalarissen met 30 procent te verhogen, of om dit in een kabinet met PvdA-deelname terug te draaien.

Komend weekeinde gaan de fractieleiders van de Kamer op werkbezoek naar India. Kamerlid Boelhouwer, woordvoerder voor de PvdA over de salariskwestie, sluit niet uit dat de fractieleiders van de grote partijen daar de discussie over de stijging van de ministerssalarissen onderling zullen afstemmen.