Miljoenenstrijd om een dekhengst

Een paard-zonder-naam brengt op een veiling 16 miljoen dollar op.

Speurtocht naar de hengst die vader wordt van tweehonderd winnaars

Het paard-zonder-naam van zestien miljoen dollar. In this photo provided by Equi-Photo, the gavel goes down on a world record sale for a 2-year-old thoroughbred after the winning bid of $16 million by agent Demi O'Byrne for Coolmore Stud on a colt by Forestry at the Fasig Tipton 2-year-old in training sale held at Calder Racecourse in Miami, Tuesday, Feb. 28, 2006. (AP Photo/Equi-Photo, Bill Denver) ** MAGS OUT ** Associated Press

De veilingmeester van de Fasig-Tipton Select Sale vergat het steeds hysterischer wordende publiek tot stilte te manen. De spanning in de tent op de renbaan in Calder (Florida), waar tweejarige potentiële renpaarden werden geveild, liep hoog op. Er waren die 28ste februari nog twee bieders overgebleven: sjeik Mohammed bin Rashid Al Maktoum en de Ier John Magnier. De hamer viel bij zestien miljoen dollar (dertien miljoen euro) voor een paard dat nog geen naam heeft en dat nog nooit een race heeft gelopen; een recordprijs. De Ier versloeg daarmee de heerser van de Verenigde Arabische Emiraten.

Het oude record was 13,1 miljoen dollar (bijna elf miljoen euro), in 1985 betaald voor Seattle Dancer, een jaarling. Seattle Dancer kwam tweemaal als eerste over de eindstreep in een race, verdiende voor zijn eigenaren 'slechts' 164.000 dollar en ging toen met pensioen.

Waarom durft iemand zoveel geld uit te geven voor een tweejarige hengst die zijn eerste race nog moet lopen? Het enige dat van het paard bekend is, is dat hij tijdens het 'loswerken' op de renbaan slechts 9,8 seconden nodig had om een furlong (één-achtste mijl of 201 meter) te overbruggen. Dat is snel, en als hij dat over de gehele afstand zou kunnen volhouden, zou hij als driejarige in de Derby in Ascot het record met maar liefst tien seconden kunnen verbeteren. En dat is een gegeven dat het paard-zonder-naam zo gewild maakt.

Als deze hengst die prestatie volgend jaar op de baan kan realiseren, staan merries uit de hele wereld in de rij om door hem te worden bevrucht, voor dekgelden van enkele honderdduizenden euro's. En als de hengst van zestien miljoen dan in Ierland ter dekking staat, is dat vrij van inkomstenbelasting; de Ierse overheid int geen belasting over inkomsten die zijn verkregen uit dekkingen door paarden. Dankzij deze Ierse belastingregel, in stand gehouden door elkaar opvolgende ministers van Financiën die de rensport een warm hart toedragen, heeft John Magnier zijn stoeterij Coolmore kunnen opbouwen.

Deze stoeterij, met een oppervlakte van ruim drieduizend hectare, ligt in Tipperary en dateert van 1970, toen John Magnier, de Australische zakenman Robert Sangster en diens adviseur Vincent O'Brien elkaar vonden. O'Brien is tevens de schoonvader en adviseur van Magnier (57), de nieuwe eigenaar van het paard-zonder-naam.

In 2004 werd Magnier gekozen in de Jockey Club, het hoogste regelgevende orgaan in de volbloedfokkerij en de rensport. In het verslag waarin werd meegedeeld dat Magnier tot dit college toetrad staat te lezen: 'Het partnerschap tussen Magnier, Sangster en O'Brien werd een dominante kracht in de wereld van de rensport. De renpaarden, getraind door O'Brien en in eigendom van Sangster, boekten vele successen en werden na hun pensionering als renpaard invloedrijk als fokhengst op het dekstation van Magnier in Ierland. Eén van de vele initiatieven van Magnier was de hengsten tussen het noordelijke en zuidelijke halfrond op en neer te laten reizen'.

Dat laatste is belangrijk in de rensportwereld. Het is noodzakelijk om de hengst naar de merries te brengen, want de Jockey Club accepteert het gebruik van kunstmatige inseminatie (KI) niet. En dan is het handiger met één paard naar bijvoorbeeld Australië te reizen om daar honderd merries te dekken, dan met honderd merries naar Ierland te reizen.

Op de drie stoeterijen van Magnier, in Europa, Australië en de Verenigde Staten, staan hengsten 'ter dekking' die met hun activiteiten miljoenen dollars opbrengen. De hengst Sadlers Wells, de vader van maar liefst tweehonderd winnaars, staat op Coolmore ter dekking. Het bedrag dat een fokker voor een levend geboren veulen aan dekgeld moet betalen staat niet vermeld, maar eigenaren van hengsten op een iets lager niveau vragen al bedragen rond een half miljoen dollar. Voor Sadlers Wells zal het dus zeker niet minder zijn, en dat alles belastingvrij.

De mensen die tot nu toe het meeste hebben verdiend aan het tweejarige paard-zonder-naam, zijn de voormalige eigenaren Randy Hartley en Dean de Renzo, die vanuit Florida opereren. Zij begonnen in 1992 als 'pinhookers', mensen die op zoek gaan naar getalenteerde veulens uit interessante bloedlijnen, om die als tweejarige, vlak voordat zij volop in training gaan, te verkopen, uiteraard met winstoogmerk. In veertien jaar tijd is hun onderneming uitgegroeid tot een 'full-servicebedrijf' in fokkerij, training en verkoop. Er staan nu maar liefst acht hengsten ter dekking. Zij kochten de tweejarige hengst die 16 miljoen dollar opbracht als jaarling voor 350.000 dollar. De nieuwe eigenaar, John Magnier, liet zich voor de aankoop informeren door een neef, Ed Magnier, die werkzaam is op het bedrijf van de pinhookers Hartley en De Renzo.

John Magnier ging als 15-jarige van school, na de dood van zijn vader, om mee te helpen in de stoeterij van zijn ouders. Hij trouwde de dochter van de toptrainer Vincent O'Brien, en samen besloten ze om volbloedhengsten met mooie bloedlijnen naar Ierland te halen. Na een carrière als renpaard zouden ze op Coolmore ter dekking worden gesteld. Magnier staat bekend om zijn briljante analyses van bloedlijnen, O'Brien heeft een reputatie als trainer. Samen vormen ze een gouden duo.

Het vermogen van Magnier wordt geschat op een miljard euro. Hij houdt niet van publiciteit, maar soms is die onvermijdelijk. Bijvoorbeeld toen hij in aanvaring kwam met Sir Alex Ferguson, de manager van Manchester United, over de eigendomsrechten van het renpaard Rock of Gibraltar.

Als mensen over Magnier praten komt het beeld naar voren van een man die harder is dan staal. Een man die krijgt wat hij wil, die niets of niemand toestaat hem te dwarsbomen op weg naar zijn einddoel.

Dat bleek ook 28 februari in Calder, op de veiling waar hij 16 miljoen dollar neertelde voor een tweejarig paard dat nog nooit aan de start van een race is verschenen, en waar hij sjeik Mohammed Al Maktoum aftroefde. De verhoudingen tussen Magnier en de vorst waren voor de veiling al flink bekoeld; volgens insiders doordat Magnier paarden weigert te kopen uit de fokkerij van de sjeik.

Volgens diezelfde insiders zou het heel normaal zijn geweest als Magnier elk jaar op zijn minst een paar paarden uit die fokkerij zou hebben gekocht. Met het negeren van de fokproducten van Mohammed Al Maktoum lijkt het erop dat Magnier de sjeik diep heeft beledigd. Het steekt de sjeik ook dat er nog nooit een paard van Magnier aan de start is verschenen bij de Dubai World Cup, een paardenrace met een prijzenpot van twintig miljoen euro.

In Florida won Magnier eind vorige maand het duel tussen twee giganten uit de internationale rensport. De komende jaren zal blijken of het paard-zonder-naam al die miljoenen waard is.