Een veel te korte nachtrust

Nederlanders slapen gemiddeld ruim zeven uur.

Onderzoekers hebben moeite de exacte slaaptijd te meten.

Foto Jan de Groen Groen, Jan de

Nederlanders krijgen te weinig slaap. De gemiddelde slaaptijd per nacht is zeven uur en twintig minuten - en dat is te weinig, stelt de Utrechtse slaaponderzoeker Victor Spoormaker. De helft van de mensen die hij over hun slaapgedrag ondervroeg, is moe bij het opstaan.

Opvallend genoeg is Spoormaker de eerste die wetenschappelijk probeert uit te zoeken hoe lang Nederlanders slapen. Dinsdag bracht de Universiteit Utrecht de cijfers naar buiten; ze zijn nog niet gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift. De psycholoog zocht achthonderd volwassen Nederlanders op in het telefoonboek en stuurde hun een vragenlijst over hun slaap en hun slaapproblemen.

De helft antwoordde - mannen en vrouwen tussen de 18 en 72 jaar oud en relatief veel hoger opgeleiden. De deelnemers hielden zich strak aan de '9-tot-5-mentaliteit'. Ze gingen gemiddeld om half twaalf naar bed, sliepen na tien minuten en stonden om zeven uur weer op. Toch was een groot deel niet tevreden. Niet alleen is de helft 's ochtends moe, ook maakt een kwart van de ondervraagden zich zorgen of zij wel genoeg slapen.

Volgens Spoormaker komt dat doordat wij steeds minder slapen. Nederlandse gegevens daarover zijn er niet; hij baseert zich op cijfers uit de Verenigde Staten. Daar maten onderzoekers in 1959 de slaaptijd van mensen van middelbare leeftijd: zij sliepen toen tussen de acht en negen uur per nacht. Vijfentwintig jaar later was dat nog slechts zeven tot acht uur. Spoormaker: 'En dat is hetzelfde als we nu in Nederland zien, dus ik vermoed dat dat vergelijkbaar is.'

Acht uur wordt meestal gezien als de slaapbehoefte van de mens. Ook in een tien jaar oud Zweeds bevolkingsonderzoek sliepen mensen tien procent korter dan zij nodig hadden.

De slaaponderzoeker plaatst zelf wel enkele kanttekeningen bij zijn onderzoek. Omdat de helft van de deelnemers de vragenlijst niet, of niet volledig beantwoordde, kan het zijn dat vooral de mensen met slaapproblemen reageerden. Spoormaker: 'Het is moeilijk te meten hoe lang mensen precies slapen. Je moet het ze vragen; als je de slaap gaat meten door met elektroden hersenactiviteit te meten, beïnvloed je de slaap.' Vorig jaar al bleek uit dezelfde enquête dat een op de vier mensen met slaapproblemen kampt, vooral slapeloosheid. Mensen die angstig of depressief zijn, hebben er meer last van.