Dure schoenen, dure bh's, dure meubels

Producten uit China worden duurder door Europese heffingen.

Brussel realiseert zich dat de EU een verloren strijd voert tegen de globalisering.

A Chinese shopkeeper waits for customers at a shoe store in Beijing February 21, 2006. A plan by the European Commission to apply anti-dumping measures on shoe imports from China and Vietnam is not tough enough, Italian shoemakers, which have led the push for punitive duties, said on Monday. REUTERS/Claro Cortes IV REUTERS

Ja, deze schoenen zijn duurder geworden - en dat is de schuld van Europa. Dat is de boodschap op de flyers die schoenverkopers hun klanten kunnen meegeven wanneer die over een paar weken met hogere prijzen worden geconfronteerd.

De flyers maken deel uit van een publiekscampagne die de Raad Nederlandse Detailhandel aan het optuigen is om consumenten de gevolgen van het Europese handelsbeleid duidelijk te maken. 'U gaat straks meer betalen en krijgt minder te kiezen', stelt David de Glint van deze koepelorganisatie van Nederlandse winkelbedrijven.

De kritiek van de detailhandel geldt de strafheffingen tot bijna 20 procent die Europees handelscommissaris Peter Mandelson onlangs in het vooruitzicht stelde voor schoenen die in China en Vietnam zijn gemaakt. Uit onderzoek van de Europese Commissie is gebleken dat die schoenen op de Europese markt worden 'gedumpt'. Staatssteun voor enkele Chinese en Vietnamese schoenfabrikanten betekent bovendien oneerlijke concurrentie voor de Europese schoenenindustrie.

Vandaag en begin volgende week buigen experts van de 25 lidstaten zich in Brussel in het zogeheten antidumpingcomité over de voorgestelde, voorlopige heffing. Goedkeuring door de lidstaten is niet nodig, maar Mandelson wil wel graag zoveel mogelijk landen aan zijn kant hebben.

Wat wel de 'schoenenoorlog' met China wordt genoemd, volgt op de 'beha-oorlog' van vorig jaar en wordt mogelijk gevolgd door een 'meubeloorlog' binnenkort. Geïnspireerd door het succes van de dumpingklachten door Europese textiel- en schoenfabrikanten zou nu ook de meubelindustrie overwegen de in haar ogen oneerlijke concurrentie door Aziatische landen - en vooral China - bij de Europese Commissie aan te klagen.

Ook de politiek ziet in deze ontwikkeling een bedenkelijke tendens. 'Kleding, schoenen, lcd-schermen, meubels. What's next?', verzucht Tweede-Kamerlid Ineke Dezentjé Hamming (VVD). 'Aan dit protectionisme moet onmiddellijk een halt worden toegeroepen.' Zij vindt daarbij minister Brinkhorst (Economische Zaken) aan haar zijde. Handelsland Nederland verzet zich binnen de Europese Unie tegen handelsbelemmerende maatregelen. In de schoenenkwestie heeft het Verenigd Koninkrijk het voortouw genomen bij het verzet tegen de heffingen.

Maar consumentenorganisaties wantrouwen de actievoerende overheden. 'De Britten zijn tegen heffingen op Chinese schoenen', zegt economisch adviseur Dominique Forest van de Europese consumentenorganisatie BEUC. 'Maar op Noorse zalm mag van hen wel een heffing - die bedreigt namelijk de Schotse zalm.'

Michiel Karskens van de Consumentenbond meent dat de winkeliers 'lippendienst bewijzen' aan de consument. 'Chinese schoenen zijn de afgelopen vijf jaar 20 procent goedkoper geworden. Dat voordeel is geheel opgestreken door de importeurs en de winkeliers', zegt Karskens.

Eensgezind is men over het antwoord op de vraag wat voor zin die strafheffingen hebben: geen. Er wordt daardoor niet één arbeidsplaats in de Europese schoenenindustrie veilig gesteld, menen consumenten- en detaillistenclubs. De Glint van de detaillisten: 'Nederlandse schoenfabrikanten laten halffabrikaten in China maken. Die worden dus ook duurder.'

Wie er wel beter van wordt is de Europese Unie zelf. Karskens van de Consumentenbond rekent snel uit, dat met 450 miljoen Europese consumenten een heffing van zo'n 3 euro op een paar schoenen de EU bijna 1,5 miljard euro oplevert.

Vorig jaar begon de Europese Commissie volgens een woordvoerder van commissaris Mandelson 26 antidumpingonderzoeken; acht daarvan waren tegen China. Dat is niet goed voor de Europese handelsrelaties met deze snelgroeiende mega-economie, zeggen critici van de heffingen.

Tijdens een debat in het Europees Parlement in Straatsburg maakte Mandelson deze week nog eens duidelijk dat beperkende maatregelen de trend niet kunnen keren. 'Wij kunnen de globalisering niet tegenhouden', zei hij. 'Er is hevige concurrentie van landen als China, India en Vietnam. We moeten onze ogen daarvoor niet sluiten.'

Met medewerking van Mark Kranenburg in Straatsburg