'De kiezer begreep ons niet'

Meer dan een halve eeuw was Wassenaar een betrouwbaar VVD-bolwerk.

Een onverwachte nieuwkomer maakte daar een abrupt een einde aan.

Sommige Wassenaarders begrijpen gewoon niet goed waar hun gemeente mee bezig is. De nieuwbouwplannen op de locaties van de oude bibliotheek, het versleten zwembad en het verouderde Rijnlands Lyceum, allemaal zijn het 'diepte-investeringen' in de toekomst van Wassenaar, 'absoluut noodzakelijk om verpaupering tegen te gaan'. Dat dacht tenminste de Wassenaarse VVD, zegt de nieuwe fractievoorzitter Bert Ooms.

Voor veel Wassenaarders waren de ambitieuze plannen een reden om voor het eerst in jaren niet meer op de VVD te stemmen. De partij - sinds 1950 onafgebroken aan de macht in het Zuid-Hollandse duindorp - leverde vijf van de elf zetels in de gemeenteraad (21 zetels) in en raakte zo haar absolute meerderheid kwijt.

Waar het aan ligt, weet Ooms, in het dagelijks leven patholoog, eigenlijk nog niet. 'Misschien zijn de mensen zoveel jaar van VVD-overheersing wel zat.' Het waren ook wel erg veel grote projecten tegelijk.

Maar het had, zegt partijgenoot en wethouder Financiën Marc van Dijk, ook zeker te maken met de beroering over de ozb, de lokale belasting die huiseigenaren (en vroeger ook huurders) moeten betalen. In Wassenaar, waar een huis gemiddeld 550.000 euro kost, leidt elke rimpeling van de ozb tot een golf in de lokale politiek.

Natuurlijk moet je, als je de verkiezingen zo verliest, de schuld bij jezelf zoeken, zeggen de VVD'ers. Maar inhoudelijk heeft het gemeentebestuur het gewoon bij het juiste eind. Je móét investeren in de toekomst, zegt wethouder Van Dijk. De gemeente heeft niet goed duidelijk gemaakt waar die dingen voor nodig zijn, denkt de tweede VVD-wethouder, Adrienne Vriesendorp-Dutilh. Toch is het wel geprobeerd. Veel uitleg, veel discussie, veel inspraak.

Al dat gepraat bleek vooral een 'aanzet tot onrust en wantrouwen', merkte Ooms. Hij noemt het voorbeeld van een plan van de gemeente om 'snippergroen' op Wassenaars grondgebied te verkopen om een deel van de plannen te financieren.

Ooms: 'Dat is als een bom ingeslagen.' Het leidde tot het eerste massale protest in tijden. In het chique Wassenaar-Zuid hingen de spandoeken in de lanen.

Een normaal, redelijk verhaal willen mensen niet horen, denkt Ooms wel eens. 'Daar hebben ze blijkbaar geen antenne voor.' Mensen zijn vooral bang voor grote veranderingen, ze willen geen grote nieuwe dingen, ze houden liever alles zoals het is. Ooms verwijst naar de scoringslijstjes uit het weekblad Elsevier, die de kwaliteit van gemeenten onderzocht. Hij is heel trots op de goede scores voor sociaal klimaat en wonen en voorzieningen. 'Maar heeft ons geen goed gedaan, het is net een Griekse tragedie.' Ooms is blij dat de VVD de rug recht heeft gehouden, maar 'er is wel een spanningsveld tussen wat de VVD denkt dat goed voor het dorp is, en wat het dorp wil.'

Wat Wassenaar Wil (WWW) denkt daar geen last van te hebben. Deze nieuwe partij haalde vorige week uit het niets zes raadszetels, evenveel als de VVD. Oprichter Michiel Rahusen, gepensioneerd internationaal bankier en reorganisatie-adviseur, weet wel wat de VVD fout heeft gedaan. 'Geweldig veel geld vloeit hier naar allerlei krankzinnige projecten'. Dat soort gedrag, zegt Rahusen, voedde bij hem de al langer bestaande ergernis over achteruitgang van zijn buurt door achterstallig onderhoud aan de waterafvoer, en 'alle andere rare dingen waar je hier over struikelt'.

Rahusen stond bij steeds meer inspraakavonden achter de microfoon, iets wat de VVD ook opviel. 'We wilden deze man richting de verkiezingen liever bij ons in de partij dan erbuiten', zegt Ooms nu. Rahusen wilde wel bij de VVD, maar kwam voor zijn gevoel op een onverkiesbare plaats op de kandidatenlijst terecht. 'Rahusen zag dat natuurlijk als een ongelofelijke belediging', zegt Ooms Samen met een medestander richtte Rahusen vier maanden voor de verkiezingen een nieuwe partij op.

Het is een illusie van de VVD om te denken dat beter uitleggen van grote projecten of de verhogingen van lokale belastingen tot een andere verkiezingsuitslag zou hebben geleid, zegt Rahusen. 'Ze denken, de bevolking is het er niet mee eens, dus we moeten meer geld in de communicatie steken, want de bevolking begrijpt ons niet. Maar het probleem is dat zij de bevolking niet begrijpen.'