De baas van een land verdient meer dan dit

Over het salaris van topambtenaren en ministers is al jaren discussie.

CDA-politici willen door PvdA niet voor zakkenvullers uitgemaakt worden.

Rasmussen, Denemarken: 163.738 euro Foto AP Danish Prime Minister Anders Fogh Rasmussen, right, and Danish Foreign Minister Per Stig Moeller, left, talk to the media after a meeting Thursday Feb. 23, 2006, in Copenhagen. Denmark will host a conference next month to promote religious dialogue following the uproar over the Prophet Muhammad cartoons, the Foreign Ministry announced Thursday. (AP Photo/POLFOTO, Tariq Mikkel Khan) ** DENMARK OUT ** Associated Press

Het CDA wil niet langer meewerken aan voorstellen om het salaris van bewindslieden en Kamerleden te verhogen. Die moeten aangepast worden aan de steeds hogere beloningen in de (semi)publieke sector. Gisteren lekte uit dat het Praesidium van de Tweede Kamer, waar alle partijen in zitten, over het salaris van Tweede-Kamerleden praat. Het CDA is daar boos over, en denkt dat linkse partijen de bron zijn van het lek. 'Als links dit onderwerp aangrijpt om ons als zakkenvullers af te schilderen, dan hoeft het niet meer van ons,' zegt Kamerlid De Nereé (CDA). Daardoor valt de parlementaire behandeling van de voorstellen stil.

1 Is de discussie over salarissen van politici nieuw?

Politici discussiëren al jaren over de salarissen van topambtenaren en bewindslieden. Bij iedere bekendmaking van 'te hoge' salarissen in de (semi) publieke sector laait het praten weer op. Zoals in 1994, toen bekend werd dat korpschef Nordholt van de Amsterdamse politie inclusief toelagen 230.000 gulden (circa 105.000 euro) verdiende, 10.000 gulden meer dan de minister-president toen. Of in 2003 over de salarissen van de directeur van het ambtenarenpensioenfonds ABP John Neervens (531.000 euro per jaar).

Soms ligt de aanleiding juist in de salarissen van topmanagers in de commerciële sector. Premier Balkenende noemde in 2003 het salaris van de Ahold-topman Anders Moberg 'geen goed voorbeeld'. Hij verdiende tijdens de eerste acht maanden van zijn aanstelling drie miljoen euro.

Het salaris van Michiel Boersma, topman van het verzelfstandigd energiebedrijf Essent zorgde deze week nog voor ophef. Hij ontving in 2005 een salaris van 873.000 euro, een ton meer dan het jaar ervoor. Balkenende riep gemeenten en provincies, de aandeelhouders van Essent, op om in te grijpen.

Om aan de steeds terugkerende discussies een eind te maken, vroeg het kabinet al in 2004 om advies over de salarissen van bewindslieden aan een commissie onder leiding van oud-minister Hans Dijkstal (VVD).

2 Wat was de aanbeveling van Dijkstal?

De commissie-Dijkstal bracht twee rapporten uit, in april 2004 en in november 2005. Volgens het eerste rapport waren de salarissen van landsbestuurders als de minister-president en ministers veel lager dan die van vergelijkbare functionarissen in omringende landen en van topmanagers in het bedrijfsleven. In het tweede rapport adviseerde Dijkstal de salarissen daarom te verhogen. Het salaris van ministers - het ijkpunt voor de overige salarissen - kan 30 procent stijgen, dat van de premier met 43 procent. De achterstand op de salarissen in andere beroepsgroepen zou dan zijn hersteld. Ook adviseert de commissie om de publieke neveninkomsten van ambtenaren openbaar te maken.

3 Wat is er gebeurd met de aanbevelingen?

Het kabinet volgt de commissie gedeeltelijk. Het minister-salaris wordt het ijkpunt voor salarissen van ambtenaren. Publieke ambtsdragers mogen in ieder geval niet meer verdienen dan de premier. Het kabinet maakt een wetsvoorstel om alle neveninkomsten van ambtenaren openbaar te maken.

4 Gaan de salarissen van bewindslieden omhoog?

Hierover is het kabinet minder duidelijk. In eerste instantie zijn het CDA en de VVD voorstander. Oppositie-partijen GroenLinks en SP zijn tegen, de PvdA-leider Wouter Bos vindt een verhoging van 10 procent in plaats van 30 procent voldoende. Een PvdA-Kamerlid zegt overigens dat de Kamerfractie hierover nog niet besloten heeft.

5 Wat heeft de Kamer er eigenlijk mee te maken?

Kamerleden moeten door het nieuwe zorgstelsel meer premie betalen. Zij praten over aanpassingen van hun vergoeding om dit op te vangen, en om de vergoeding van Kamerleden beter af te stemmen op het salaris dat een minister krijgt. Voor de salarisverhoging is een tweederde meerderheid in de Kamer vereist. Minister Remkes (Binnenlandse Zaken, VVD) heeft gezegd in april hierover een kabinetsstandpunt naar de Kamer te sturen.

Om de impasse te doorbreken stelde Kamerlid Hofstra (VVD) gisteren voor om de Algemene Rekenkamer dan maar het salaris van de Tweede-Kamerleden te laten bepalen. 'Tamelijk idioot', noemt Kamerlid De Vries (PvdA) het voorstel 'We hebben al de commissie-Dijkstal. Waarom moet je dan weer een andere instantie zoeken?' zegt hij. Kamervoorzitter Weisglas vindt het idee 'prima' maar wil wel dat het definitieve besluit een zaak van de Kamer blijft. Volgens Hofstra moet de kwestie uit de politieke sfeer moet worden gehaald. 'Omdat wij beslissen over ons eigen salaris, zitten wij in een glazen huis. Je kunt een procedure bedenken dat goedkeuring van het besluit van de Rekenkamer in de Tweede Kamer alleen maar een hamerstuk is.'