Beledigingen als natte sneeuwballen in 'Door jou'

Voorstelling: Door jou, van Esther Gerritsen, door Keesen & Co. Regie: Willibrord Keesen. Gezien: 11/3 Schouwburg, Arnhem. Tournee t/m 17/5. Info: 026-3512418 en www.keesen-co.nl.

Dat Anne en Johan het niet gezellig hebben met elkaar, blijkt al uit de zithoek. Die bestaat uit twee banken, per stuk te groot voor één persoon en te klein voor samen. Elk van de echtelieden heeft zo'n bankje. Ver van elkaar af voeren Anne en Johan hun op alleenspraken lijkende dialogen. Ze kijken vaker naar de zaal dan naar elkaar en Door jou gaat dan ook, precies zoals Anne snerend vaststelt, over 'de onmogelijkheid van menselijk contact - geen origineel thema'.

Toneelschrijfster Esther Gerritsen nam een toneelschrijfster als vrouwelijke hoofdpersoon. Dus zijn er constant commentaren op theater in het algemeen en op de voorstelling in het bijzonder. Wat Gerritsen als zelfironie bedoelde, maakt op het publiek een kokette indruk. Waarom zoveel aandacht voor het eigen métier? Zó interessant is dat nou ook weer niet.

Ook de spelers blazen hoog van de toren. Die zeggen in een interview dat Door jou niet onderdoet voor Who's Afraid of Virginia Woolf, Edward Albee's choquerende psychodrama over een kwellend huwelijk. Maar choquerend is Door jou niet, en kwellend ook niet. Daarvoor is de tekst te gewoontjes. Het spel is dat eveneens, al zet vooral Monique Kuijpers als Annet steeds gekke stemmetjes op.

Niet een jong stel, zoals in Who's Afraid..., maar een jongeman wordt hier gebruikt om de ingesleten echtelijke frustraties op af te reageren. Hij is een student die bij de door hem bewonderde toneelschrijfster advies komt inwinnen over een stuk van hemzelf. Het weinig positieve oordeel dat Anne velt, slaat terug op haar eigen leven. Helaas kennen stuk en voorstelling geen escalatie. Het paar wordt maar niet gemener dan in het begin, en de beledigingen komen even hard aan als natte sneeuwballen.

Michiel Nooter als de cynische Johan doet amper meer dan vette knipogen naar de jongen geven, bij wijze van bondgenootschap tegen de andere sekse, en Kuijpers, ja, die krijst en piept en kakelt.

Met andere woorden: ze stelt zich aan.

Is haar personage al een neurotische kip, Kuijpers doet er nog een schep bovenop door wild met haar armen te fladderen en dialecten te imiteren die zo uit het bio-industrie-rijke Noord-Brabant lijken te komen.

Regisseur Willibrord Keesen voerde met zijn gezelschap Keesen & Co eerder stukken van Gerritsen op. Een vriendelijk stuk over aardige mensen en Hoe komt het kalf bij zijn maat waren zeker geen geslaagde producties, maar ze verrasten en ontregelden wel. Voor een well made play, wat Door jou poogt te zijn, zijn deze schrijfster en dit gezelschap ongeschikt. Grilligheid ligt hen beter.

Niet de geëxalteerde grilligheid van Kuijpers' Anne, maar de voor Gerritsen anders zo typerende filosofische Spielerei die ik hier node miste.

    • Anneriek de Jong