Schuld moet naam en gezicht krijgen

Servië moet ondanks dood Milosevic blijven meewerken aan Joegoslavië-tribunaal.

“We kunnen ons geen verwijdering van Europa veroorloven“.

Foto Reuters Marko Milosevic, the son of former Yugoslav leader Slobodan Milosevic, speaks at Sheremetyevo airport on his departure from Moscow March 14, 2006. The family of Slobodan Milosevic have not been allowed to bury him in Belgrade and instead want the funeral to take place in Moscow, his son told Reuters on Tuesday. REUTERS/Alexander Natruskin REUTERS

Alsof de Servische president Boris Tadic niet al genóeg kopzorgen heeft. Onderhandelingen over de toekomstige status van de provincie Kosovo dat onafhankelijk wil worden. Montenegro, waarmee Servië nu nog een unie vormt, wil zich afscheiden. De Europese Unie eist met spoed dat Servië oorlogsmisdadigers als Mladic en Karadzic uitlevert - anders maakt het land geen kans op Europese integratie.

Daar kwam afgelopen zaterdag de plotselinge dood bij van de door het Joegoslavië-tribunaal van oorlogsmisdaden verdachte ex-president Milosevic. Veel Serviërs wijten Milosevic' dood aan de nalatigheid van het tribunaal dat Milosevic' verzoek tot medische behandeling in Moskou afwees.

Het is nu zaak, zegt Tadic, om het hoofd koel te houden.

“Ik hoop dat het tribunaal in de nabije toekomst de veiligheid van aangeklaagden beter kan garanderen. Maar wat er gebeurd is mag geen reden zijn om de samenwerking van Servië met het tribunaal te stoppen. Dat zou Servië terugwerpen in een internationaal isolement.“

Tadic is een sleutelfiguur in het democratische kamp, de DS, de partij van de in 2003 vermoorde premier Zoran Djindjic die Milosevic uitleverde aan het tribunaal. Drie jaar na die moord maakt Tadic zich op voor een nieuwe begrafenis, die van Milosevic. Wordt de lokatie Belgrado?

In zijn werkkamer in het presidentieel paleis in het centrum van Belgrado durft Tadic daarover nog niets met zekerheid te zeggen. “Maar áls het in Belgrado plaatsvindt verwacht ik geen onrust. Het is een Servische traditie om van een begrafenis een waardige bijeenkomst te maken.“ Hij is ervan overtuigd dat Milosevic' dood, en de emotionele en woedende reacties daarop, niet tot een radicalisering van het politieke klimaat in Servië zullen leiden. “Servië is middenin het proces van hervorming en democratisering.

Ondanks het feit dat, volgens Tadic, “het tribunaal aan geloofwaardigheid heeft ingeboet“, wordt de druk op Servië opgevoerd om Karadzic en Mladic uit te leveren.

Tadic vreest voor de consequenties als Servië in gebreke blijft. De Europese Unie dreigt de gesprekken over Servië's Europese integratie te beëindigen. “Dat kunnen we ons niet veroorloven. Iedere Serviër moet zich realiseren dat zijn wortels in Europa liggen. “

In het kabaal rond de dood van Milosevic is de grootste misdaad waarvan de voormalige leider werd verdacht, op de achtergrond geraakt: genocide.

Tadic: “Daarom is het van belang dat we verder samenwerken met het tribunaal, want de waarheid moet worden achterhaald. Zonder dat komt er geen verzoening. Maar het is onacceptabel als die waarheid wordt vereenvoudigd. Er zijn behalve aan Bosnische, Kosovo-Albanese en Kroatische zijde ook aan Servische kant tienduizenden slachtoffers gevallen. Daarom moet Servië mee blijven werken met het tribunaal: om de schuld een gezicht en een naam te geven.

    • Tijn Sadée