Israël haalt “de goederen' uit Jericho

Het Israëlische leger haalde gisteren de vermeende opdrachtgever van de moord op een minister uit de gevangenis in Jericho. In Israël wordt naar de verkiezingen gewezen.

Ahmed Sa’adat. (Foto AFP) Top candidate for the Popular Front for the Liberation of Palestine Ahmed Saadat shows his ink stained finger to the press after voting in the Palestinian elections at a prison polling station in the West Bank town of Jericho, 25 January 2006. Saadat is being held in connection with the PFLP's assassination of an Israeli cabinet minister in 200. AFP PHOTO/AWAD AWAD AFP

Met luide bevelhebberstem maakt de Israëlische brigade-generaal Gai Tsur er geen geheim van. “Hier hebben we jarenlang op gewacht. De missie is volbracht, we hebben de moordenaars van “Gandhi' te pakken.“ In de Palestijnse stad Jericho dirigeren Arabisch-sprekende soldaten geblinddoekte gevangenen naar vrachtwagens. Drie van de zes Palestijnse “doelen' worden afgevoerd per helikopter. Palestijnse bewakers en gewone criminelen worden het stadje ingestuurd. Operatie “Breng de goederen thuis' is na negen uur beuken met bulldozers en tanks op de (gevangenis)-muren van Jericho voorbij.

De voor de buitenwereld onverwachte operatie in het slaperige Jericho om de leider van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP) Ahmed Sa'adat, vier PFLP-militanten en een Fatah-lid te arresteren, was goed voorbereid. Sa'adat wordt ervan verdacht de opdracht te hebben gegeven de Israëlische minister Ze'evi in 2001 te vermoorden. De Fatah-gevangene is Fuad Shobaki, die ervan wordt verdacht in 2001 de wapensmokkel met het schip Karina A. te hebben georganiseerd.

Tsur wil niet kwijt wanneer hij de opdracht kreeg, maar de speciale eenheden van de Nahal-brigade, het Saar (“storm') tankbataljon en het arrestatieteam van de grenspolitie, blijken dagenlang geoefend te hebben. “We moesten improviseren, maar daar hadden we een paar dagen voor nodig“, aldus Tsur op het kruispunt ten zuiden van de oudste stad ter wereld, waar ieder weekend duizenden toeristen het Arabische Hisham-paleis bezoeken en het klooster waar Jezus 40 dagen zou hebben gevast.

Het vertrek van de Britse waarnemers in de gevangenis van Jericho - aangekondigd in een op 8 maart geschreven brief van de Britse en Amerikaanse consuls John Jenkins en Jake Walles aan president Abbas - was het moment waarop Israël sinds de moord op minister van Toerisme Ze'evi had gewacht. Uit die brief blijkt dat Groot-Brittannië “geen vertrouwen meer had in de houdbaarheid van de Jericho-missie“.

Die missie hield in dat de Palestijnen onder Brits/Amerikaans toezicht de nooit veroordeelde Sa'adat en vier wel veroordeelde betrokkenen bij de moord op Ze'evi gevangen zouden houden. Een destijds onder internationale druk tot stand gekomen regeling, waar de Israëlische premier Sharon - en zijn opvolger Olmert - en de voltallige legertop zich alleen maar met grote tegenzin bij neerlegden. Het feit dat Sa'adat nooit is berecht door de Palestijnen was voor de Israëliërs onverteerbaar. Of hij werkelijk opdracht gegeven heeft tot de liquidatie van de minister is overigens niet bewezen.

President Abbas kwam na de verkiezingen, waarin de populaire Sa'adat verkozen werd, onder grote druk te staan om hem vrij te laten. Kandidaat-premier Haniyeh (Hamas) was bovendien met Sa'adat in gesprek om het marxistische Volksfront in zijn te vormen regering op te nemen. Volgens de twee consuls was tegen die achtergrond de veiligheid van de Britse waarnemers onvoldoende gegarandeerd door president Abbas. [Vervolg JERICHO: pagina 4]

JERICHO

Hamas houdt zich op de vlakte

[Vervolg van pagina 1] Of de veiligheid van de waarnemers werkelijk in gevaar was, moet betwijfeld worden. Winkeliers in de straat van de gevangenis naar het centrum en Mahmoud Arafat van het benzinestation naast de moskee tegenover de gevangenis zeggen dat de waarnemers zich probleemloos in de stad konden bewegen. Arafat: “Wij weten hier al jaren dat de Israëliërs jagen op Sa'adat. Het is de reden waarom de checkpoints rondom Jericho, ook op de weg naar Ramallah, nooit echt zijn opgeheven.“

“We hadden deze actie nooit ondernomen als de Britten daar waren, maar zij vertrokken en daarom beschouwden wij alle contracten en afspraken als verbroken“, aldus Gideon Meir, woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken. In de aanloop naar de Israëlische parlementsverkiezingen wilde waarnemend premier Olmert, lijsttrekker van Kadima, voorkomen dat tijdens zijn wacht de Volksfrontleden vrij zouden komen. Dat zou Olmert kwetsbaar hebben gemaakt. Zijn oude partijgenoot Netanyahu voert toch al een keiharde campagne tegen hem. Nadat in Jericho opnieuw in de 10.000 jaar oude geschiedenis muren waren geslecht, schoot Olmerts Kadima in de peilingen omhoog van 37 naar 42 zetels. Militaire doortastendheid is een beproefd middel om in een verkiezingscampagne te scoren, constateerden vrijwel alle Israëlische commentatoren.

Kadima benadrukte daarom meteen dat de beloftes van Sharon bij het graf van Ze'evi, net als Sharon een militaire havik, zijn ingelost. “We hebben ze“, meldde Olmert gisteravond laat telefonisch aan de familie van Ze'evi.

Dat de Westelijke Jordaanoever en vooral de Gazastrook overspoeld werden door een golf van woede, was ingecalculeerd. In leren jasjes gehulde Palestijnse marxisten pakten lukraak buitenlandse hulpverleners, leraren en journalisten op. Het Beach Hotel en het Al-Deira Hotel in Gazastad, pleisterplaatsen voor journalisten, Palestijnse politici en Egyptische diplomaten, werden kamer voor kamer doorzocht op de aanwezig van Britten, maar bij gebrek daaraan werden ook Australiërs, Koreanen en Zwitsers opgepakt. Iedereen is inmiddels weer vrij.

De fundamentalische beweging Hamas hield zich op de vlakte. Hamas liet het Volksfront uitrazen. Hamasleider Haniyeh veroordeelde uiteraard “de Israëlische agressie“, maar Hamasmilitanten gingen niet de straat op en zelfs de ronkende retoriek over wraak en het openen van de poorten van de hel bleef uit.

Haniyeh (“Zo ziet een Israëlische verkiezingscampagne er nu eenmaal uit“)riep de talrijke militante groepen in de Gazastrook zelfs op het hoofd koel te houden. De vorming van de regering heeft prioriteit, net als het behouden van de internationale hulp en diplomatieke steun. Zelfs de arrestatie van de bevriende Sa'adat en potentiële coalitiepartner bracht daar geen verandering in.

www.nrc.nl: dossier Midden-Oosten