Geen gedoe met draadjes

Telefoonbedrijf Tele2 biedt sinds gisteren televisie aan.

Nu telecombedrijven en kabelaars zich op elkaars terrein begeven, barst de strijd om de huiskamer los.

Kabels bij de aanleg van recreatiegebied IJburg in Amsterdam. Foto Maurice Boyer Kabels op IJburg, met op de achtergrond het nieuwe recreatiegebied , de voormalige chemische vuilstort Diemerzeedijk Foto NRC H'Blad, Maurice Boyer 010423 Boyer, Maurice

Was Tele2 jarenlang de luis in de pels van telecombedrijf KPN, nu belaagt de telecomprijsvechter ook de kabelbedrijven. Gisteren kondigde het Zweedse bedrijf aan dat het televisie gaat aanbieden. Bellen, snel internetten en 32 tv-zenders gaan bij het bedrijf een kleine 45 euro per maand kosten.

Tele2 is daarmee niet uniek, eerder een beetje laat. De werelden van telefoon en tv zijn allang niet meer gescheiden. Grote kabelbedrijven als UPC en Casema hebben zich op de markt voor vaste telefonie gestort en bieden dezelfde diensten aan voor ongeveer hetzelfde geld. KPN heeft al televisie via de ether en loopt zich warm voor tv via adsl. En elk van deze bedrijven wil hetzelfde: de exclusieve toegang tot de huiskamer van de consument. Wie gaat winnen?

“Uiteindelijk gaat het tussen de kabel en KPN“, zegt telecomadviseur Mick Fernhout bij de adviestak van Deloitte. De kabelaars hebben hun coaxkabel die de huiskamer binnenkomt, KPN heeft de koperen telefoondraad en de andere aanbieders moeten een van deze twee netwerken huren, of in ieder geval een stukje ervan. “In dat opzicht zal Tele2 harder moeten werken“, zegt Fernhout. “Het is altijd duurder dan wanneer het netwerk van jezelf is.“

Beginnen met telefonie is makkelijker dan beginnen met televisie, zegt Fernhout. Wie televisie wil aanbieden, moet opeens onderhandelen met tv-zenders, programmamakers als Endemol en organisaties als Buma Stemra, die de rechten op liedteksten, melodieën of vertalingen beheren. De kabelbedrijven hebben hier ervaring mee. Bovendien hebben ze een sterkere onderhandelingspositie omdat ze nog steeds bijna alle Nederlandse huishoudens als klant hebben. Vroeger konden de kabelbedrijven zelfs geld vragen aan de commerciële omroepen om ze door te geven; KPN en Tele2 moeten daar nu voor betalen.

Het is een van de redenen dat de grote kabelbedrijven hun bundel van tv, telecom en internet al redelijk op orde hebben. Maar dat betekent volgens Fernhout niet dat de kabel gaat winnen. “De kabel heeft een mooi vertrekpunt“, zegt hij. “Maar KPN heeft meer te besteden aan marketing.“ Bovendien is KPN in tegenstelling tot de regionale kabelaars een landelijk bedrijf. Een reclamespotje van KPN is in heel Nederland te zien.

De consument ziet intussen de ene aanbieding na de andere voorbij komen. Nóg sneller internet, onbeperkt bellen, meer televisiekanalen, minder geld. Waar let hij op als hij daaruit moet kiezen?

Voorlopig kiest hij nog helemaal niks, zegt Geert-Jan van der Snoek van adviesbureau KPMG. Hij deed afgelopen jaar onderzoek naar de redenen van consumenten om te veranderen van telecomaanbieder. Wat bleek: prijs is voor de meesten niet belangrijk genoeg om over te stappen. Want ze zijn vooral als de dood voor al het gedoe dat een nieuwe aanbieder oplevert, met al zijn draadjes, decoders en niet opdagende installateurs.

Fernhout van Deloitte denkt dat veel consumenten afwachten tot de markt een beetje tot rust komt. Want als er elke week een nieuw bedrijf met een aanbieding komt, loop je ook kans dat je je te vroeg vastlegt. Wie een bundel bestelt, komt daar doorgaans niet binnen twee maanden vanaf; om korting te krijgen zul je je minstens een jaar moeten binden.

Verder is niet altijd even duidelijk wat je krijgt. Nieuwe televisieklanten van Tele2 hebben maar op één televisietoestel in het huis ontvangst, hetzelfde geldt voor digitale televisie van KPN via de ether. En bij Tele2 kun je 300 films bestellen, maar zijn dat wel de films waar je op zit te wachten? De site van Tele2 vermeldt geen titels.

Fernhout en Van der Snoek denken allebei dat de strijd om de huiskamer nog even op zich laat wachten. Nu lijken alle aanbieders nog redelijk op elkaar in prijs en aanbod. De consument zal pas kiezen als er echt iets te kiezen valt. Zo is HDTV, televisie die scherper en van betere kwaliteit is dan de huidige versie, voorlopig alleen nog beschikbaar via de kabel. Maar interactiviteit, zoals het bestellen van films, gaat vooralsnog beter via adsl - dus via KPN of Tele2. Als het allemaal werkt, tenminste. “Het is maar wat je belangrijker vindt.“

Van der Snoek ziet de klanten pas massaal overstappen als ze bij de concurrent echt iets anders te zien krijgen op de televisie. Televisieseries die alleen te bekijken zijn via de kabel, films die je alleen kunt bestellen via Tele2, themakanalen over koken, jagen of borduren, die alleen worden uitgezonden via KPN. Maar de tijd van dit soort exclusieve kanalen is nog niet begonnen. Van der Snoek: “Tot die tijd moet je als bedrijf vooral zorgen dat je klant niet wegloopt.“