Bedriegers op Marktplaats.nl

Speurders bij politie en bedrijfsleven weten weinig van criminaliteit via internet.

In een vijfdaagse cursus leren ze de fijne kneepjes van het digitale opsporen.

Op de projector laat cursusleider Pepijn Vissers een internetplaatje van Geert Wilders zien, alleen dan zo gemanipuleerd dat Wilders op clown Bassie lijkt. De trucfoto is gemaakt door ene “Varda'. “Stel nou dat dit een serieuze bedreiging is“, zegt Vissers tegen zijn cursisten. “Stel dat deze foto ergens opduikt met een pistool tegen het hoofd van Wilders. Hoe vinden we deze “Varda' dan en hoe weten we of hij gevaarlijk is?“

De tien cursisten van de digitale rechercheopleiding van Fox-IT in Delft wenden zich tot hun computerscherm. Ze gaan op zoek naar Varda. Hoe gevaarlijk is hij of zij?

In een vijfdaagse cursus worden politiemensen en fraudebestrijders van banken en verzekeraars bijgeschoold tot internetrechercheur. Vaak gewoon door zoekmachine Google te gebruiken of op webfora te snuffelen. Dit is googelen voor gevorderden.

De internetrechercheur wordt steeds belangrijker. Online creditcardfraude, uitwisselen van kinderporno, digitaal afpersen en het hacken van overheidscomputers. De laatste jaren krijgen officieren van justitie steeds vaker zaken binnen van mensen die het internet voor andere doelen gebruiken dan e-mailen en vakanties boeken.

Het particuliere bedrijf Fox-IT in Delft is onder meer verantwoordelijk voor een groot deel van de dataversleuteling van overheidscommunicatie, maar geeft ook internetrechercheopleidingen aan officieren van justitie, politiemensen en fraudebestrijders uit het bedrijfsleven. In een vijfdaagse cursus leren ongeveer tien mensen de fijne kneepjes van het digitale opsporen. Van die tien cursisten komen er dit keer twee van lokale politiekorpsen. De overige acht werken op afdelingen fraudebestrijding van banken en verzekeraars. Veel cursisten zijn afkomstig uit deze wereld.

Algemeen rechercheur bij de politie Mark, die niet met achternaam in de krant wil: “De laatste drie jaar is het aantal misdrijven via internet enorm gestegen.“ Een van de trends is volgens Mark de fraude via veilingsites als Marktplaats.nl. De politie krijgt steeds meer meldingen van mensen die wel betalen, maar vervolgens kunnen fluiten naar hun producten. “Ik heb daar mijn handen vol aan. Eigenlijk zou iedere rechercheur zo'n opleiding moeten volgen. Nu blijven deze zaken bij gebrek aan kennis en mankracht soms liggen.“

Digitaal rechercheren is nog geen verplichte vaardigheid bij de “gewone' wijkrecherche. Er zijn wel speciale teams zoals regionaal Bureau Digitale Expertise (BDE) of de digitale afdeling van de Nationale Recherche in Driebergen. Zij beschikken wel over ervaren digitale internetrechercheurs. Volgens een artikel in het politieblad Blauw van 3 januari zijn er landelijk “hooguit tweehonderd“ internetrechercheurs die zich bezighouden met het bestrijden van de digitale criminaliteit.

Mark komt veel soorten internetcriminaliteit tegen. “Van hackers tot bedreigingen en afpersing via e-mail. Vooral via de gratis e-mail accounts.“ Volgens Mark moet er nog het een en ander gebeuren voordat deze nieuwe tak van criminaliteit efficiënt kan worden aangepakt. Hij noemt de kennis van internet op zijn bureau “soms zeer laag“. “Maar ook de juridische wegen zijn nog onduidelijk. Dit is een hele nieuwe wereld.“

De helft van alle huishoudens heeft een internetverbinding. Ook fraudeurs of criminelen weten hun pad te vinden op de digitale snelweg, zegt forensisch expert en cursusleider Vissers van Fox-IT. “Dat komt vooral door de anonimiteit van het internet. Het lijkt alsof je geen sporen achterlaat, maar schijn bedriegt.“

De opleiding, die 2.200 euro per persoon kost, is deze keer vrij algemeen van aard, omdat de groep gemêleerd is. Fox-IT geeft ook cursussen aan groepen officieren van justitie. Vissers: “In dat geval kunnen we dieper ingaan op de materie, en ter plekke casestudies doen.“

Vandaag blijkt “Varda' niet makkelijk te vinden. De rechercheurs kunnen geen criminele antecedenten vinden. De zoektocht wordt bemoeilijkt doordat Varda ook een personage is uit de film Lord Of The Rings. “Maar die willen we niet hebben“, zegt Vissers. Oplossing: type “not' voor Lord Of The Rings in Google. Waarschijnlijk is Varda niet meer dan een gewone internetcartoonist, concluderen de cursisten. Geen banden met rechts-extremistische groeperingen of frauduleuze bendes uit Nigeria. Aan het eind van de dag hebben de deelnemers onder meer geleerd hoe ze moeten zoeken naar bedreigingen in forums en naar de handel en wandel van “kaalkopjes' - zo noemt Vissers rechts-extremisten.

Meld zelf fraude op internet: www.internet-fraude.nl