Wie laag praat, is het baasje

Altijd was gedacht dat mannenstemmen laag zijn om indruk te maken op de vrouwtjes. Niet dus, het gaat ook om competitie tussen mannen.

Niet alleen bij wolven bestaan duidelijke dominantieverhoudingen, met bijbehorend gedrag en stemhoogte. Ook bij mensen blijkt stemhoogte van belang voor de plaats in de pikorde. Foto AFP photo de loups prise, le 16 décembre 2004, lors du lâché d'une dizaine de loups dans le "centre Alpha", un lieu dédié, selon ses concepteurs, "Au loup et à l'homme" qui sera inauguré en avril prochain dans l'arrière pays niçois. Au total vingt deux loups vivrons sur une dizaine d'hectares à 1600 mètres d'altitude dans le parc national du Mercantour. AFP PHOTO PASCAL GUYOT Wolves warily stand together 16 December 2004, as a dozen wolves are released into "centre Alpha", an enclosure of a dozen hectares at 1600 mètres altitude where it is expected that 22 wolves will live after the inauguaration in April in the Mercantour national park. AFP PHOTO PASCAL GUYOT AFP

Mannen met een lage stem oefenen extra aantrekkingskracht uit op vrouwen. Veel bas in de stem staat voor kracht, vruchtbaarheid en viriliteit. Traditioneel geldt dit als verklaring voor het ontstaan van het sekseverschil in de evolutie.

Maar er is meer, ontdekte de Amerikaanse neurowetenschapper David Andrew Puts van de Michigan State University. Mannen verlagen hun stem opzettelijk als zij geconfronteerd worden met een concurrent. De evolutie van steeds lagere mannenstemmen kan dus ook gevoed worden door onderlinge competitie tussen mannen. Puts publiceert zijn resultaten binnenkort in het vakblad Evolution and Human Behavior.

Mannenstemmen zijn gemiddeld half zo hoog als die van vrouwen. Bij dieren is een laag stemgeluid vaak teken van dominantie. Een dominante wolf gromt, een onderdanige piept.

Puts onderwierp bijna tweehonderd mannelijke student-vrijwilligers van de universiteit van Pittsburgh aan een serie testjes. Het bleek dat proefpersonen die zichzelf als fysiek dominant inschatten in de competitie met een andere man hun eigen stem verlaagden. Mannen die zichzelf als minder dominant beoordeelden, brachten hun stem juist omhoog. Ook bleken mannen met lage stemmen door mannelijke luisteraars vaker als fysiek dominant te worden beoordeeld. Bij kunstmatige verhoging van de frequentie van de opnamen werden diezelfde mannen minder dominant gevonden.

Puts: Ik zou niet verbaasd zijn als de competitie tussen mannen onderling een grotere invloed zou hebben op de evolutie dan diverse verschillen tussen mannen en vrouwen.

In eerder onderzoek achterhaalde Puts al dat vrouwen vallen op lage mannenstemmen, vooral als het one night stands betreft. Voor duurzame relaties telt de stemhoogte minder mee. En vrouwen zijn in hun vruchtbare periode, rond de eisprong, het gevoeligst voor bassende mannen.

Dit effect lijkt echter veel kleiner dan het effect van onderlinge competitie tussen mannen, zegt Puts.