Weggeconcurreerd door de platte tv

LG Philips Displays is failliet, maar 17.000 van de 19.000 werknemers maken nog steeds bolle beeldbuizen Het faillissement treft het personeel in Europa en de VS.

Plat beeldscherm Heet officieel: Liquid Crystal Display (LCD) en plasma Scherm is opgebouwd uit pixels Diagonaal tot ruim 160 centimeter Voordeel: helder beeld, minder lichtschittering Nadeel: giftig (lcd), kan inbranden (plasma) Prijs van een televisie met een plat scherm: van 279 tot boven de 10.000 euro

Honderden Duitse werknemers van een beeldschermenfabriek van LG Philips Displays marcheerden gisteren door de straten van Aken. Ze waren boos omdat hun fabriek wordt gesloten en nog bozer omdat hun voormalige bazen niet willen zorgen voor een sociaal plan.

Hun bazen zijn de Nederlandse en Koreaanse elektronicagiganten Philips en LG. Dit tweetal trok in december zijn handen af van de op één na grootste producent van traditionele beeldbuizen in de wereld, met fabrieken van Stadskanaal in Nederland tot Sao Jose dos Campos in Brazilië en Nanjing in China.

De gezamenlijke onderneming van Philips en LG bestond pas sinds 2001. In vier jaar liepen de verliezen op tot 2,8 miljard dollar (2,3 miljard euro). De markt voor bolle beeldschermen voor televisies en pc`s stortte veel sneller in dan verwacht. De platte lcd-en plasmaschermen hebben een snellere opmars gemaakt dan verwacht.

Zelfs Philips en LG waren verrast, terwijl zij zelf in 1999 een ander bedrijf hadden opgericht dat zich juist toelegde op die platte schermen. Dit bedrijf, LG Philips LCD, brachten zij in 2004 naar de beurs. Het bleek de meeste jaren een grote winstmaker.

Pech dus voor LG Philips Displays. En voor de werknemers daarvan. Het management in Duitsland wil nog wel meebetalen aan een sociaal plan, maar gaat niet verder dan 35 procent van de kosten. En dat vinden de Duitse werknemers te weinig. De Koreanen van LG weigeren ook maar één cent te betalen. Dat hebben ze ook niet gedaan voor de Franse werknemers van de fabriek in Dreux, waar Philips en de Franse overheid ieder de helft van de rekening betalen. En ook in Nederland hebben de Koreanen alle kosten voor de ontslagen werknemers in Eindhoven, Sittard en Stadskanaal overgelaten aan Philips.

Intussen draaien fabrieken in onder meer Indonesië, China, Brazilië en Engeland gewoon door. Sterker nog, van de 19.000 werknemers die het failliete LG Philips Displays had, zijn er 17.000 nog steeds bolle beeldschermen aan het maken. Vooral werknemers in Europa en Noord-Amerika zijn het slachtoffer van het grootste faillissement uit de Nederlandse historie. Zelfs voor curator Louis Deterink, die in het verleden spraakmakende faillissementen als die van vliegtuigbouwer Fokker en vrachtwagenfabrikant DAF afwikkelde, is het een bijzonder bankroet. Ik heb zelden een bedrijf van zo`n wereldformaat in vier jaar tijd zien afglijden naar een faillissement.

Deterink probeert samen met de banken nog een paar fabrieken uit de boedel te verkopen. Ik was vorige week in Tsjechië. Daar staat een spiksplinternieuwe fabriek waar 1.200 mensen werken, voor wie een oplossing moet komen. Ik heb met de Tsjechische regering gepraat of een doorstart realiseerbaar is. Ook in Mexico staat een nieuwe fabriek, waar veel geld in is gestoken. Maar het is onduidelijk wat met die fabriek en zijn 1.300 werknemers gaat gebeuren.

De curator heeft een aantal lastige vragen te beantwoorden, blijkt uit zijn eerste verslag dat hij begin maart publiceerde. Zo doet hij nader onderzoek naar de wijze waarop voor het faillissement met bedrijfsonderdelen is geschoven. Het is uniek dat een holding en enkele werkmaatschappijen failliet zijn, maar de meeste fabrieken gewoon doordraaien.

De levensvatbare onderdelen van LG Philips Displays zijn in een apart bedrijf ondergebracht, LPD International. Aandeelhouder van LPD werd een consortium van vijftig banken, dat een vordering van 675 miljoen dollar op het failliete LG Philips Displays heeft. LG Philips Displays leende in 2001 2 miljard dollar van het consortium, maar kon al in dat zelfde jaar niet aan zijn verplichtingen voldoen. De aandelen kwamen daarop als onderpand bij de banken terecht.

Van die 2 miljard belandde het grootste deel in de zakken van de twee aandeelhouders. Het zelf door schulden geplaagde LG Electronics ontving 1,1 miljard dollar voor de vijf beeldschermenfabrieken die het inbracht in het gezamenlijke bedrijf, Philips kreeg 255 miljoen voor zijn twaalf fabrieken. Het nieuwe bedrijf hield van de lening zelf maar 600 miljoen dollar over om te investeren.

Samen met de curator zullen de banken nu beslissen over het voortbestaan van de levensvatbare fabrieken. Een deel van de Nederlandse werknemers lijkt intussen de dans te ontspringen, omdat de levensvatbare onderdelen in Azië en Brazilië nog onderdelen nodig hebben die uit Sittard en Stadskanaal komen. Ook een aantal ontwikkelingswerkzaamheden in Eindhoven zijn nog nodig.

Maar vakbondsbestuurder Ron Peters van de FNV is er niet gerust op. Bij de doorgestarte onderdelen zitten mensen duimen te draaien. Daar verwacht ik nog ontslagen. Dan moeten we nog maar zien of we voor die mensen afspraken kunnen maken.

    • Daan van Lent