Voetballen redt de buurt

Nederland telt al dertien Cruyff-kunstgrasveldjes.

Normaal wordt alles wat los- en vastzit in deze buurt gesloopt.

De temperatuur ligt rond het vriespunt, maar dat weerhoudt de leerlingen van de oecumenische basisschool Paulus in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer er niet van een balletje te trappen. Zo`n twintig kinderen hebben zich op het trapveldje schuin tegenover het schoolgebouw verzameld. Abdel (12) schiet rakelings over het doel, terwijl zijn vriend Jaouad (11) zijn verrichtingen vanaf de achterlijn gadeslaat. Mooi man, schreeuwt hij hem toe. Abdel knikt. Johan Cruijff is mijn voorbeeld, zegt hij. Ik wil net zo`n goede voetballer worden.

Vijf maanden geleden opende Cruijff het veldje, uit naam van de naar hem vernoemde stichting die sportprojecten voor kinderen over de hele wereld ontplooit: de Johan Cruyff Foundation. Wie sport, zit niet achter de computer of de televisie, is de achterliggende gedachte. En sporten leidt tot betere schoolprestaties, voegde Cruijff er bij de opening aan toe. Er klonk die dag muziek. En er werd gevoetbald. Abdel en Jaouad mochten hun krachten meten met internationals als Khalid Boulahrouz, Rafael van der Vaart en Wesley Sneijder. Er heeft een foto van ons in de krant gestaan, zegt Abdel glunderend. Mooi toch?

Het bezoek heeft diepe indruk gemaakt, weet leerkracht Paul Verhoeff. Dat de internationals de moeite namen Bos en Lommer aan te doen, heeft er volgens hem toe bijgedragen dat zijn leerlingen het veld als hún veld beschouwen. Normaal wordt alles wat los- en vastzit in deze buurt gesloopt. Dit veld ligt er nog altijd netjes bij. De kinderen zijn er trots op.

Nederland telt al dertien dergelijke sportveldjes van kunstgras met een oppervlakte van bijna 1.200 vierkante meter. Als alles volgens plan verloopt, staat de teller eind van het jaar op veertig, zegt Menno Renes van de Johan Cruyff Foundation.

De veldjes worden samen aangelegd met de gemeenten, die zich verantwoordelijk stellen voor het onderhoud en iets minder dan de helft van het budget van 120.000 euro voor hun rekening nemen. Zo telde Utrecht 50.000 euro neer voor het veld in de multiculturele wijk Hoograven. Dat is het geld dubbel en dwars waard, vindt wethouder Hans Spekman (Sociale Zaken). Er wordt veel gebruik van gemaakt. Het door hoogbouw omgeven veld is geen primeur voor Utrecht: in Ondiep ligt al een Wesley Sneijder Veld.

Vroeger zag je in Hoograven wel eens jongeren met hun ziel onder de arm lopen, zegt Spekman. De openbare ruimte was beperkt en buurtbewoners keken hen vaak weg. Nu hebben ze een eigen ontmoetingsplek, waar welzijnswerk en sportverenigingen activiteiten organiseren. Vooral naar de ontmoetingen met de selectie van FC Utrecht zien de jongeren uit. Spelers als Adil Ramzi en Jean-Paul de Jong maken meer los dan Johan Cruijff, zegt Spekman.

Volgens Renes is het van belang dat de buurt zeggenschap krijgt. Welzijnswerkers, ouders, leerkrachten, kinderen, gemeenteambtenaren, schoonmakers - ze mogen allemaal hun zegje doen. De ervaring leert dat de saamhorigheid in een wijk groter wordt naarmate bewoners en belanghebbenden iets in de melk te brokkelen hebben.

Clyde Pinas deelt die mening. Hij is welzijnswerker in de Rotterdamse wijk Schiemond, waar eerder deze maand een veld werd geopend. Vaak wordt verondersteld dat het wel losloopt als zo`n veld er eenmaal ligt. Dat is een misvatting. Alles valt of staat met goed beheer. In samenspraak met de buurtkinderen organiseert Pinas `educatieve` voetbaltoernooien. Dan bepalen we dat niet het sterkste team wint, maar de meest gemêleerde ploeg. Of dat jongeren die het evenement organiseren een zakcentje krijgen.

Het Amsterdamse Mulier Instituut, een centrum voor sociaal-wetenschappelijk sportonderzoek, start binnenkort een onderzoek naar de maatschappelijke effecten van de trapveldjes. Renes: Wij zijn ervan overtuigd dat vandalisme en criminaliteit afnemen in wijken waar kinderen een veilige plek hebben. Dat de tolerantie onder buurtbewoners groter wordt. Statistieken moeten het definitieve bewijs leveren.

Marziye Saritas heeft weinig boodschap aan statistieken. De jonge vrouw met hoofddoek staat voor de hoofdingang van het moeder-kind-centrum, dat op een steenworp afstand van het trapveldje in Bos en Lommer ligt. Het voordeel van dat veldje? vraagt ze terwijl ze over haar schouder naar de speeltuin knikt. Dat ik dáár geen bal meer op mijn hoofd krijg. Het veld is goed voor de kinderen. En wat goed is voor de kinderen, is goed voor de buurt.

Lees alles over de sociale projecten van de Johan Cruyff Foundation op www.cruijff.com