Verkoop je eigen boek

Boeken on demand drukken kan voor acht euro per stuk. Laat de vrije markt maar bepalen wat goed is.

Ik ben een jonge schrijver, 25 jaar oud, twee romans uit, bezig met een derde. Mijn boeken zijn behoorlijk goed ontvangen, maar het werden geen hits. Ik heb het geluk dat Toiletten, mijn debuut, in het Duits werd vertaald, waardoor uiteindelijk enkele duizenden exemplaren van mijn boeken zijn verkocht, maar dat is dan ook alles.

Daardoor heb ik wel eens gedacht: als ik zelf nou eens mijn boeken zou uitgeven? Beetje promotie doen, beetje de verkoper spelen. Ik heb een eigen weblog om mijn lezers op de hoogte te houden. Misschien ken ik wat andere schrijvers die met me mee willen doen. Ik vroeg me af: zou het me lukken meer te verkopen? En zou ik er uiteindelijk meer aan verdienen? Zou ik er dan misschien - de heilige graal van iedere auteur - van kunnen leven?

Dat is de reden waarom nrc.next me vroeg om naar Londen te vliegen en Bob Young aan de tand te voelen, de oprichter van Lulu.com. Het is een print-on-demand uitgeverij: pas als een boek is verkocht, wordt het gedrukt. Young is een vijftiger met dun, grijs haar, zachte stem en een sympathiek gezicht. We ontbijten in een hotel en praten over het boekenvak.

Ik vergelijk wat we doen graag met eBay, legt hij uit. Vroeger kon je alleen iets veilen als je iets duurs of bijzonders had, nu kun je zelfs een oude broodrooster van de hand doen. De dingen die je op zolder zette omdat je wist dat het zonde was ze weg te doen, maar geen idee had hoe je degene kon vinden die er iets aan had.

Volgens Young concurreert Lulu niet met de traditionele uitgevers, maar boort het een heel nieuwe markt aan. Hij vergelijkt dit met een ijsberg. Slechts het deel dat boven water uitsteekt wordt via de reguliere kanalen uitgegeven. Het deel onder water wordt door de normale uitgevers niet interessant genoeg bevonden. De auteurs daarvan kunnen hun boeken nu zelf drukken en verkopen. Volgens ijsbergkenners gaat het om een goede negentig procent.

Natuurlijk is er kritiek op deze aanpak, want er is een reden waarom uitgevers niet álles op de markt brengen. Gaat Lulu niet zorgen voor een ongelooflijke berg rommel? Bob Youngs ogen gaan fonkelen als ik hierover begin. De échte vraag is: wie bepaalt wat goed is, lacht hij. Waar hebben de uitgeverijen hun goddelijke macht vandaan om daarover te mogen oordelen? Wat mij betreft is het aan de vrije markt om te bepalen wat goed is. Slechte boeken zullen het ook bij Lulu minder goed doen.

Momenteel wordt er op Youngs site vooral gescoord met naslagwerken. Boeken met een kleine, maar duidelijk afgebakende doelgroep. Ene Richard Brown boert bijvoorbeeld heel aardig met The Replica Watch Report, een boek dat verzamelaars helpt een echte Rolex te onderscheiden van Tai

wanese imitatie. Die boeken kosten bij ons 10 dollar om te maken. Brown verkoopt ze voor 50 dollar. Hij verkoopt er jaar na jaar een stuk of duizend. Een leuk handeltje, maar geen uitgeverij zou zich eraan wagen.

Ook interessant is de nieuwe generatie reisboeken die via Lulu worden uitgegeven. De auteurs werken ze wekelijks bij, waardoor ze altijd actueel zijn als je ze bestelt.

En we zijn heel trots op de snelheid die met Lulu mogelijk is, zegt Young. Het eerste boek over de Katrina-ramp verscheen bij ons. De auteur had het tien dagen na de ramp af en nog eens een week later plofte het bij de eerste lezers op de deurmat.

Een ander genre waar Lulu zich graag mee associeert is dat van de blooks, gedrukte versies van weblogs. Het bedrijf sponsorde zelfs de zogenaamde `Blooker Prize`, de prijs voor het beste boek gebaseerd op een weblog. Uiteraard zijn er op de site ook gereedschappen te vinden waarmee je gemakkelijk de inhoud van je weblog in een boek kunt trekken.

Maar is Lulu ook interessant voor schrijvers die al een uitgever hebben? Als je zo je eigen kanalen hebt om je boek te verkopen, kun je er veel meer aan overhouden, zegt Young, terwijl hij het laatste hapje uit zijn opengewerkte meloen lepelt. Schrijvers met succes op Lulu hebben al een contract van een traditionele uitgeverij aangeboden gekregen. Maar toen ze lazen wat ze aan royalty`s zouden overhouden, hebben ze daarvoor bedankt.

Young pauzeert even en zegt dan: De rol van de traditionele uitgeverijen verandert, maar ze blijven zonder twijfel bestaan. Ze zijn heel goed in het creëren van culturele iconen waar mensen zich mee kunnen identificeren en waar mensen met elkaar over kunnen praten. De hype rond Harry Potter was nooit ontstaan zonder het marketingapparaat van de uitgeverij. We zijn er niet op uit om dat model schade toe te brengen, het gaat ons om het alternatief dat nu technisch mogelijk is geworden.

Een dag later sta ik voor te lezen voor een volle zaal in Hengelo. Meer dan vijfhonderd mensen zijn komen luisteren naar de verhalen van mij en mijn collega`s. Mijn uitgeverij, Querido, heeft het geregeld. De hele dag heb ik pr-dame Miriam bezig gezien met haar geregel en ik denk: mijn hemel, wat komt hier veel bij kijken.

De opmars van print-on-demand is interessant, maar ik ben toch blij dat ik bij een traditionele uitgeverij zit. Voor wie dat niet kan zeggen, is het goed dat initiatieven als Lulu.com bestaan. Maar voor nu kan ik maar beter gewoon dat derde boek afschrijven en kijken of het nog een keer wat wordt met mij als cultureel icoon ...