Varkensboeren hebben meer kans op MRSA

Varkenshouders zijn mogelijk een nieuwe risicogroep voor de ziekenhuisbacterie MRSA. Het Centrum Infectiebestrijding riep medisch microbiologen afgelopen vrijdag per brief op om extra alert te zijn.

Binnenkort wordt besloten of de boeren ook anders behandeld moeten worden in ziekenhuizen. De afgelopen maanden bleek uit onderzoek dat MRSA bij varkensboeren veel vaker voorkomt dan gemiddeld in de Nederlandse bevolking, en dat varkens vaak met MRSA besmet zijn.

MRSA is een vorm van de bacterie Staphylococcus aureus die resistent is tegen bijna alle antibiotica. Bij verzwakte patiënten kan MRSA, net als de gewone S. aureus, infecties veroorzaken die soms levensbedreigend zijn. Het verschil is dat MRSA zeer moeilijk te bestrijden is. In Nederlandse ziekenhuizen worden elk jaar tussen de 1.000 en de 1.500 MRSA-besmettingen gevonden.

Belangrijk in de MRSA-bestrijding is dat 'risicopatiënten' bij binnenkomst in het ziekenhuis op de bacterie getest worden en in isolatie verpleegd tot duidelijk is dat ze geen besmetting hebben opgelopen; een test duurt vier tot vijf dagen. Nu geldt het strikte regime alleen nog voor patiënten die overgebracht zijn uit buitenlandse ziekenhuizen. In Groot-Brittannië, de VS en België is MRSA een groter probleem dan in Nederland.

Roel Coutinho, directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding (Cib, onderdeel van het RIVM), vindt het nog te vroeg om zulke ingrijpende maatregelen voor varkenshouders te nemen. Dat stelt ook de Leidse hoogleraar infectieziekten Peterhans van den Broek, hoofd van de Werkgroep Infectiepreventie die het landelijke MRSA-beleid vaststelt.

De Nijmeegse hoogleraar infectiebestrijding Andreas Voss, lid van de WIP en leider van het onderzoek naar varkens-MRSA vindt echter dat de consequenties nu al duidelijk zijn: 'Het laat zien dat MRSA definitief een probleem is in de varkenspopulatie.'

Afgelopen zomer werd bekend dat enkele varkensboeren, hun familieleden en artsen een MRSA-besmetting hadden opgelopen. Dit is opvallend, omdat de bacterie normaliter alleen in ziekenhuizen opduikt. Uit nader onderzoek bleek dat 6 van 26 onderzochte varkenshouders (23 procent) de bacterie bij zich droeg. Gemiddeld in de bevolking is dat 0,03 procent. Ook varkens zelf bleken vaak drager: 39 procent was MRSA-positief in een steekproef onder ruim vijfhonderd Nederlandse varkens.

Het Cib wacht op de uitslag van een epidemiologisch onderzoek. Dat wordt begin april verwacht. Daaruit zal moeten blijken hoe vaak besmettingen met 'varkens-MRSA' in ziekenhuizen daadwerkelijk zijn terug te voeren op varkenshouders.

    • Hester van Santen