Studie in Madrid? Vergeet `t

Het aantal beurzen van de EU daalt van 5.000 naar 2.500. Studenten zullen meer naar `verre buitenlanden` gaan.

Viona Smets (22) is studente theologie in Tilburg. Smets ging van september vorig jaar tot februari van dit jaar naar Erfurt in Duitsland om daar een internationaal programma te gaan doen. Smets: „Na een maand droom je al in het Duits. Ik ben door deze ervaring ruimer gaan denken.’’ Foto Merlin Daleman Viona Smets, Erasmusbeurs. Heythuysen, 13-03-06 © Foto Merlin Daleman Merlin Daleman ©

Laura Piebinga snapt er niets van. Je hoort vaak van de overheid dat een internationale oriëntatie voor studenten belangrijk is, zegt de 21-jarige studente psychologie aan de Universiteit van Leiden. Maar hoe kan het dan dat er straks in 2007 nog maar de helft van de Nederlandse Europese beurzen (Erasmusbeurzen) over is?

Ik ben het er niet mee eens, zegt ook Viona Smets (22), studente theologie en religiewetenschappen aan de Universiteit van Tilburg. Iedere student moet de kans krijgen om in het buitenland te studeren. Het is belangrijk om je horizon te verbreden.

Het wordt een stuk lastiger om met behulp van een beurs een tijdje in een ander Europees land te studeren. De Nuffic, de Nederlandse organisatie voor internationale samenwerking in het hoger onderwijs, verwacht dat het aantal `Erasmusbeurzen` in 2007 daalt van 5.000 naar 2.500. Overigens groeit het maandbedrag van de beurzen (nu ongeveer 120 euro) mogelijk naar zo`n 250 euro per maand. Meer geld voor minder studenten dus.

De herverdeling is het gevolg van bezuinigingen op de Europese begroting waarover de Europese regeringsleiders het afgelopen december eens werden. Morgen debatteert het Europees Parlement erover. De beurzen worden uit deze begroting betaald.

Hanneke Teekens, hoofd Internationalisering van de Nuffic, vertelt dat Europa aanvankelijk ambitieuze plannen had met de beurzen. Het aantal uitwisselingen zou de komende jaren verdrievoudigen en de beursbedragen zouden worden verhoogd. Het maandbedrag is sinds het begin van de jaren negentig namelijk nauwelijks gestegen.

De Leidse stuente Piebinga vindt het huidige maandbedrag te laag: Met 120 euro per maand kun je als student in een ander Europees land weinig doen. Overigens bedraagt het maandbedrag volgens de Nuffic 150 euro.

Door de krappe Europese begroting moeten de ambities drastisch worden bijgesteld, zegt Teekens. Uit het gelijkblijvend budget voor Erasmus moeten we behalve de hogere maandbedragen ook jaarlijks 800 stagebeurzen betalen. Die financierden we tot nu toe via een ander programma - Leonardo.

Mochten er minder Nederlandse studenten straks in Madrid of Berlijn kunnen studeren, dan is dat ook de schuld van Den Haag zelf, zegt Teekens van de Nuffic. Bij de besprekingen over de Europese begroting, vorig jaar december, bedong Nederland met succes dat het voortaan jaarlijks 1 miljard euro minder aan de Europese Unie hoeft af te dragen. Maar de zuinige opstelling van Nederland en andere Europese lidstaten betekende ook dat er flink werd gesneden in de post `levenslang leren`, waar de Erasmusbeurzen onder vallen. Daarvoor kwam niet de beoogde 13,6 miljard euro beschikbaar, maar 5,4 miljard.

Teekens vindt de slechte vooruitzichten extra zuur omdat het aantal belangstellenden de laatste jaren groeide. In het collegejaar 2004-2005 gingen 4.743 Nederlandse studenten met een Erasmusbeurs naar het buitenland. Deze groei is voornamelijk gerealiseerd door studenten aan universiteiten. De toenemende belangstelling heeft mogelijk te maken met de invoering van een verplicht semester in het buitenland op veel faculteiten. Dit leidde aan de Universiteit van Maastricht tot een verdubbeling van het aantal `Erasmusstudenten`.

De kans bestaat nu, zegt Teekens, dat Europese beurzen minder in trek raken vergeleken met andere buitenlandse beurzen zoals de Amerikaanse Fulbright-beurs. Op sommige universiteiten is die concurrentie nu al gaande, zo vertelt Denise Lindenau, op enkele faculteiten aan de Universiteit van Tilburg verantwoordelijk voor internationalisering. Zij zag de interesse voor de Erasmusbeurzen juist afnemen. Bij ons is een verschuiving te zien naar de verre bestemmingen.

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen wil nog niet zeggen of het eventuele tekorten in het Eramusprogramma gaat aanvullen. We kijken ernaar, zegt een woordvoerder. Het gaat niet om het grootste aantal studenten, maar om de vraag hoe we de beste studenten van een beurs voorzien. Misschien wordt daarom besloten minder beurzen te verstrekken en het beursbedrag per student te verhogen.

Handige websites over studeren in Europa via www.nrc.nl