Het beeld

Ze hebben een zwaar zuidelijke of oostelijke tongval en voelen zich miskend. Ze lijken op veel helden uit andere documentaires van Arno Kranenborg (Huis te koop, Recordings), al was het maar omdat je zulke mensen niet vaak op televisie ziet. Dit keer zijn het de 'dwaze vaders' van de actiegroep Familie4Justice, die zich verkleed als Zorro of Batman sterk maken voor een betere omgangsregeling met hun kinderen.

Ned.1 (NCRV), Dokument: Een familie van vaders,

De titel Een familie van vaders van deze aflevering in de NCRV-serie Dokument doet vermoeden dat het Kranenborg om de saamhorigheid en alternatieve gemeenschapszin in de actiegroep te doen was. Tja. Ik kan me zo voorstellen dat de NCRV dat wel een aardige premisse zou vinden, maar er is in de film zelf niet veel van te zien of horen. Integendeel: vrijwel aan het begin maken we een vergadering mee in een fastfood-restaurant, waar de verwijten en het boze ongeduld vanaf spatten. Deze vaders maken een beschadigde indruk, en het is aan ons om in te schatten of ze hun kinderen zijn kwijtgeraakt door hun psychologische problemen of dat ze in de war zijn geraakt door het onrecht dat hun is aangedaan, zoals ze zelf beweren.

Ik heb een feministische advocate eens horen stellen dat vrijwel alle 'dwaze vaders' hun omgangsrecht verloren hebben door een historie van gewelddadig gedrag. Ik vond dat toen een nogal gewaagde uitspraak, maar na het zien van Een familie van vaders acht ik het niet bij voorbaat onmogelijk dat deze mannen als vulkanen kunnen uitbarsten. Met grimmige gezichten zijn ze in een gehuurd busje op weg naar het partijbureau van CDA of PvdA, en die gezichten beloven weinig plezier bij hun 'ludieke' bezettingsactie.

Een van hen zien we thuis met de kruimeldief schoonmaken rond plastic manden vol correspondentie, met bureau Jeugdzorg en noem maar op: 'De gezinsvoogd mag dan zeggen dat zijn moeder mijn brieven aan Toran bewaart totdat hij achttien is, maar ik heb hier het bewijs dat het niet waar is. Gewoon retour afzender, nooit afgehaald!'

Een ander bezit een Samsonite koffertje met drinkbeker en slab en stapels brieven aan een dochter die inmiddels elf blijkt te zijn. Weer een ander heeft actie gevoerd bij paleis Soestdijk, omdat daar vier prinsessen zijn opgegroeid, maar het er zes hadden moeten zijn...

Kranenborg heeft veel respect voor de mannen met hun paarse vlag en neiging om vrij snel in tranen uit te barsten. Als ze opmarcheren, laat hij steeds opnieuw de canon van Pachelbel horen. Een begintitel meldt voor alle zekerheid dat deze film het verhaal van de moeders opzettelijk onvermeld laat. Wie weet hoe verontwaardigd die zouden zijn. Ter gelegenheid van de Boekenweek vertelde schrijfster Heleen van Royen in MAX & Catherine hoe ze in haar kraampsychose dacht een soort van Jezus te zijn en liefde wilde prediken. Is het altijd goed verwarde mensen hun relaas op televisie te laten doen, ook al zijn ze inmiddels weer bij de pinken?

In De wereld draait door (VARA) vroeg Claudia de Breij aan Willem Nijholt hoe hij Wim Sonneveld zou uitleggen aan een twaalfjarige. Zijn antwoord ontroerde me meer dan het lot van dwaze vaders of moeders: 'Dat was een man die heel mooi kon zingen en je een avond lang kon doen vergeten in wat voor harde wereld je opgroeit, lief kind!'