De 'crossmediale' toekomst van het boekenvak

De jonge uitgeverij FMG trekt rumoer aan. Door boeken te verkopen in supermarkten en tankstations, en door ook films, muziek en cd-roms uit te brengen. Of die aanpak ook succesvol is, moet nog blijken.

Op het Boekenbal, de opening van de Boekenweek, is de Foreign Media Group vanavond officieel niet welkom. Maar verder lijkt de nieuwe uitgeversgroep alomtegenwoordig. Of het nu gaat om bestsellers (Heleen van Royen), ruzie met gevestigde uitgeverijen over merknamen (Russische Bibliotheek) of de duizenden kinderen die willen figureren in een Carry-Sleeverfilming - de jonge FMG is goed voor rumoer. Of zoekt het op. Want dat uitgeverij Van Oorschot kwaad zou worden over de publicatie van oude, soms zelfs vooroorlogse vertalingen van Russische romans, exclusief bij drogist Het Kruidvat onder de noemer 'Russische Bibliotheek', is geen verrassing: Van Oorschot voert die naam immers al een halve eeuw voor de eigen chique reeks recente vertalingen van Russische literatuur. De mensen uit het boekenvak waren geschokt: 'Een zo bekende reeksnaam [...] gewoonweg kopiëren en dan doen of je neus bloedt, dat klopt natuurlijk niet', aldus de secretaris van de Groep Algemene Uitgevers (GAU).

Nu is de Foreign Media Group precies van die brancheorganisatie geen lid. Dat is ook de reden dat het bedrijf niet is uitgenodigd op het Boekenbal, legt Henk Kraima, directeur van de Stichting CPNB uit. 'We nodigen eerst schrijvers uit, daarna komen de uitgevers, boekverkopers en bibliotheken. Leden van de GAU hebben voorrang omdat ze meebetalen. Heleen van Royen hebben we uitgenodigd vanwege haar bestsellerpositie. Overigens gebeurt het vaker dat uitgevers achter het net vissen.'

Sandra Piers, directeur van de boekendivisie van FMG, miste 'ondernemersvrijheid' bij haar vorige werkgever, uitgeverij Meulenhoff. 'We werken hier crossmediaal: we produceren speelfilms, geven cd's en dvd's uit, alles in eigen huis. Een verhaal van Carry Slee pakken wij op in de breedste zin. Dat heeft ook een inhoudelijk voordeel, ik wil het niet alleen als commercieel bestempelen. Bij ons kan een auteur zijn creativiteit in verscheidene mediavormen kwijt. We gebruiken het verhaal van Carry Skee ook om een cd-rom te maken die kinderen leert lezen.'

Volgens Piers kiest elk van de literaire uitgeverijen van FMG voor een beperkt aanbod, zo'n 25 titels per jaar. 'Niet alle uitgeverijen hoeven het zo te doen. Maar als je ziet hoe de wereld zich ontwikkelt, heeft crossmediaal uitgeven een mooie toekomst.'

Nederland leerde FMG kennen via de boxen met klassieke cd's bij drogist Het Kruidvat, 'Brilliant classics'. Dat werd uitgebreid met series als 'Brilliant jazz', 'Casa de musica' en 'Pink records'. In 2004 stapte het bedrijf over naar boeken. De eerste box met de complete werken van Louis Couperus voor samen 50 euro, was een succes. Successchrijfster Carry Slee kreeg een eigen imprint. Slee in augustus 2004: 'Ik wilde dat iemand bij mijn vorige uitgever Prometheus zich geheel zou richten op mijn imprint, maar dat gebeurde niet. Bij FMG zal er iemand fulltime bezig zijn met mijn boeken én met de films, dvd's en audio-cd's.'

Daarna ging het snel. FMG breidde uit met subuitgeverijen, die zich met literair werk moesten bezighouden, zoals Pimento. Ik was twaalf en fietste naar school van Dutroux-slachtoffer Sabine Dardenne verscheen er. In 2005 kreeg de FMG er een tweede ster bij: Nederlands best verkopende schrijfster Heleen van Royen.

Hoe succesvol de multimediale werkwijze van FMG zal blijken te zijn, is nog de vraag. Heleen van Royen en Carry Slee verkopen uitstekend, maar dat deden zij vroeger ook al. Zoals het ook de vraag is of schrijvers uit de literaire eredivisie FMG hun lot in handen zullen geven.

Het bedrijf shopte wel al bij andere literaire uitgeverijen voor personeel.

Oscar van Gelderen was uitgever bij Vassallucci. Nu bestiert hij voor de Foreign Media Group de subuitgeverij Rothschild & Bach.

'Schrijvers blijven altijd op dezelfde manier schrijven, dat verandert nooit', aldus Van Gelderen. 'Het verschil zit in wat we eromheen kunnen doen. Als ik een boek met de rapper Brainpower maak, stap ik naar een van de andere onderdelen. Dan kunnen we zelf een slipcase laten maken met alle video's. Als we bedenken dat een boek geschikt is voor een verfilming, kunnen we dat ook zelf doen. Bovendien kunnen we gebruik maken van diverse verkoopkanalen, ook buiten de boekhandel om. De mogelijkheden zijn enorm verbreed.'

Inlichtingen: www.foreignmediagroup.com