Saneer de deelraden

Een door de Rotterdamse burgemeester Opstelten geïnstalleerde commissie heeft vorige week de verstandige aanbeveling gedaan het aantal zetels in de Rotterdamse deelgemeenteraden drastisch te reduceren. De overgebleven zetels worden niet langer evenredig verdeeld tussen de lokale partijen en partijtjes, maar komen toe aan fulltime vertegenwoordigers van wijken. Zo ontstaat een districtenstelsel, waarbij elke wijk een afzonderlijke vertegenwoordiger in de deelraad krijgt. Zo'n wijkvertegenwoordiger is minder anoniem dan een huidig deelraadslid. Dit systeem schept grotere duidelijkheid voor de stadsbewoner dan de vele partijtjes die in de raad zitten. De uitvoering van het deelgemeentebeleid wordt door de commissie toebedacht aan een door de gemeente benoemde stadsdeeldirecteur. Wethouders krijgen dan specifieke deelgemeenten in hun portefeuilles.

De commissie, voorgezeten door het prominente PvdA-lid prof. J. van den Berg, erkent dat deelgemeenten meer waardering genieten van de burgers dan de gemeente zelf. Stadsdelen breken de grote macht van de centrale stedelijke bureaucratie. Belangrijke wijkkwesties krijgen van stadsdeelbesturen veel aandacht. De vraag is alleen of voor een stadsbestuur dicht bij huis zo'n grote, dure en omslachtige politieke vergadermachinerie nodig is.

Grote steden als Utrecht en Den Haag hebben volstaan met het decentraliseren van de stedelijke ambtenarij in lokale kantoren. Amsterdam heeft daarentegen nog meer macht aan de stadsdelen gedelegeerd dan Rotterdam. Daar is de vergadercultuur ernstig uit de hand gelopen, blijkt uit onder andere een rapport van PriceWaterhouseCoopers. De besluitvaardigheid wordt verlamd door tegen de 450 politici die veel en langdurige besprekingen houden en verwikkeld raken in competentiegeschillen tussen de centrale gemeente en stadsdelen. Er wordt ook slordig omgesprongen met geld. Er zijn grootse plannen voor gloednieuwe stadsdeelkantoren, terwijl overal kantoorgebouwen leegstaan.

Voor de Rotterdammer en voor de gemeentelijke financiën is de hervorming die de commissie heeft aanbevolen grote winst, maar voor het partijbelang van de PvdA zou het wel eens verlies kunnen opleveren. In de meeste Rotterdamse deelraden heeft de PvdA gewonnen. In een stelsel van wijkvertegenwoordigers hebben politieke partijen minder betekenis. De Rotterdamse PvdA zou niet voor de verleiding mogen bezwijken om het rapport Stadsbestuur dichtbij huis dat naar aanleiding van een motie in de vorige gemeenteraad tot stand kwam, terzijde te leggen. Dat zou een teken zijn dat de Rotterdamse PvdA zou terugkeren naar de oude machtspolitiek van voor de verkiezingsoverwinning van Leefbaar Rotterdam in 2002. Door vereenvoudiging van de deelraadstructuur zou Rotterdam het voorbeeld kunnen geven aan Amsterdam. In beide steden zijn de deelraden dringend aan sanering toe.