Een hal vol met rustzoekers

Een recordaantal bezoekers oriënteerde zich op de Emigratiebeurs op een vertrek naar het buitenland. Wat zoeken zij?

De stand van de Canadese provincie Alberta op de Emigratiebeurs in Nieuwegein. Foto NRC Handelsblad, Rien Zilvold nieuwegijn immigratiebeurs foto rien zilvold Zilvold, Rien

Nederland is vol. Althans de parkeerplaats voor het Home Boxx Exhibition Center in Nieuwegein afgelopen zaterdag, op het hoogtepunt van de Emigratiebeurs. Eigenaren van vierwielaangedreven voertuigen konden nog in de aanpalende zandbak terecht.

Emigreren is in. Vorig jaar vertrokken er volgens het CBS 121.000 mensen uit Nederland, 11.000 meer dan een jaar eerder. Voor het eerst sinds decennia telde Nederland meer emigranten dan immigranten. Die groei is merkbaar op de Emigratiebeurs, die vorig jaar 5.500 bezoekers trok. 'Nu hadden we 7.000 kaarten laten drukken, maar ze zijn allemaal al op', zegt organisator Frans van Houten zaterdag aan het begin van de middag. De website van de beurs trok het afgelopen jaar ruim een kwart miljoen bezoekers, vertelt Van Houten. Vijf keer zo veel als het jaar ervoor.

Naast traditionele emigratielanden als Canada, Australië en Nieuw Zeeland en pensionado-bestemmingen als Frankrijk en Spanje, was vooral de zware vertegenwoordiging uit Scandinavië opvallend, met meer dan twintig stands. Een van de drie presentatiezalen was zelfs omgedoopt tot 'Zweeds paviljoen'. Vorig jaar vertrokken ongeveer duizend Nederlanders naar Zweden, en hun aantal groeit. Plattelandsgemeenten hebben er te maken met ontvolking en verwelkomen ondernemende Nederlanders, liefst met kinderen. Kinderen zijn er overigens er volop op de beurs.

Aardrijkskundeleraar en voormalig milieu-adviseur Laurens Nieuwkamp staat met zijn dochter van drie op de arm bij een van de Zweedse stands. Hij was eerder bezig met emigreren, naar Canada. Maar toen hij en zijn vrouw na vijf jaar eindelijk een verblijfsvergunning hadden, was zij zwanger, en niet te verzekeren in het land van bestemming. Diefstal van papieren leidde tot bureaucratische rompslomp waardoor de verhuizing uiteindelijk werd afgeblazen. 'We hebben nu twee kinderen, en willen toch weer kijken of we ergens anders heen kunnen.' Liefst zonder al te veel procedureel gedoe. Zweden lijkt hem interessant. 'Het is een Europees land, met al onze verworvenheden.'

Waarom willen ze eigenlijk weg? 'Nederland is één grote stadsstaat. Het is best mooi hoor, maar echt platteland heb je niet meer. We zoeken vooral meer gemeenschapsgevoel. We doen het niet alleen voor onszelf, maar vooral ook voor de kinderen.'

Financieel planner Dick Straatman laat zich voorlichten zich bij de Kamer van Koophandel van de Zweedse provincie Värmland. Hij zoekt 'vrijheid, een manier om eenvoudig te kunnen leven'. Met zijn vriendin Ellen overweegt hij iets in het toerisme te gaan doen, een camping of zo. Ze geven zichzelf een jaar of twee om hun plannen concreet te maken. Weliswaar hebben ze geen ervaring met dat soort werk, 'maar we hebben wel veel gereisd. En het lijkt juist leuk om iets heel nieuws te beginnen', zegt ze. Waarom willen ze weg? 'Hier komt alles zo op je af', zegt zij. 'Als je lowbudget reist, moet je voortdurend improviseren', zegt hij. 'Dat missen we hier.'

Maarten Speet heeft al emigratie-ervaring: hij heeft acht jaar in Israël gewoond, maar is zes jaar geleden teruggekeerd. Hij en zijn vriendin Annika hebben al veel gedacht over emigreren, en briefjes met landen in potjes gedaan. Scandinavië trekt hem wel: 'Ruimte en schone lucht. Geen files. Hier wordt alles zo voor je geregeld, daar word ik wat kregelig van.' Zij vindt het vooral 'hutje-mutje' hier. 'Soest is wel niet zo'n grote plaats, maar het is wel een drukke omgeving. Hoe zal dat wel niet zijn als zij groot is', zegt ze wijzend naar hun acht maanden oude dochter in de kinderwagen. Dat Zweden in Europa ligt, vinden ze allebei aantrekkelijk: 'Het hoort bij de EU, dat geeft zekerheden. En de familie is niet te ver weg.'

Als Speet vertelt dat hij schilder is, reageert Emma Olsson, bedrijfsontwikkelaar van de gemeente Nybro in Zuid-Zweden enthousiast: aan vakmensen is zeker behoefte, als ze zich vestigen als zelfstandige. Met duizenden met hout beklede huizen is er genoeg te schilderen in de gemeente.

Niet iedereen neemt lang de tijd om na te denken over vertrek. Notarisklerk Peter Overhaus hoorde begin februari dat hij een baan kon krijgen op Aruba. Als het doorgaat verhuist het gezin deze zomer. Waarom? 'Het is een gevoel. Je wilt je vleugels uitslaan. Ik wilde een keer de kans krijgen om weg te gaan en die heb ik nu gekregen.'

Met een baan op zak in het land van bestemming verschilt hij van de meeste bezoekers aan de beurs. Het vertrek is ook minder onherroepelijk dan menig landverhuizer zich voorneemt. 'Al is het maar voor een jaar', zegt zijn partner Sandra Swagers. 'Als het niet bevalt gaan we gewoon weer terug.' Hun vinexwoning in Zoetermeer houden ze aan en gaan ze verhuren. Op de beurs oriënteren ze zich op praktische zaken als verhuisbedrijven. 'Maar we proeven ook aan het emigreren', zegt Swagers. 'Als het niks wordt op Aruba gaan we ons wellicht op een ander land oriënteren. Als het maar uit de Randstad is.'