De tussenmomenten van het leven

Hij draait nog in de bioscopen. Kreeg onlangs een Gouden Film voor het behalen van z'n 100.000ste bezoeker. En nu begint Leef! van de tandem regisseur Willem van de Sande Bakhuyzen en scenarioschrijfster Maria Goos (Familie, Cloaca) dan aan z'n dvd-incarnatie. Tegerlijkertijd draait de echt laatste film van de vorig jaar overleden Van de Sande Bakhuyzen Ik omhels je met duizend armen in de bioscopen.

VROEDVROUWBLUES: Monique Hendrickx en Peter Blok in 'Leef!' scene uit de film "Leef!" met Monic Hendrickx en Peter Blok FOTO: A-Film A-Film

De twee films vormen een mooi tweeluik. Leef! gaat over 'iemand die bijna dood is en dan weer gaat leven', zegt Van de Sande Bakhuyzen aan het begin van de op de dvd opgenomen René Mioch-making of, die eerder door de NPS op televisie werd uitgezonden. 'Maar dan vooral in symbolische zin.' En natuurlijk is het voor ons toeschouwers onvermijdelijk om daar nu parallellen in te zien met zijn eigen gezondheid op het moment van produceren. Van de Sande Bakhuyzen maakte zijn laatste twee films immers toen hij al flink ziek was als gevolg van kanker. En zo gaat de Ronald Giphart verfilming Ik omhels je met 1000 armen over iemand die weer gaat leven (de slaapwandelende schrijver Giph) doordat zijn moeder doodgaat.

Maar misschien is dat alleen maar een voorbeeld van wat Maria Goos in diezelfde making of een van die verborgen structuren van het leven noemt. Zij ziet overal scenario's in, als bewijs dat de opperscenarist 'dat goed gedaan heeft'. Die making of staat trouwens twéé keer op de dvd. Één keer als making of en één keer als behind the scenes. Formeel is dat allebei juist natuurlijk, maar wie denken ze daarmee voor de gek te houden?!

Het verhaal van Leef! is net zo simpel als de samenvatting die regisseur Van de Sande Bakhuyzen er al van gaf. Hoofdpersoon is verloskundige Anna Jongkind, waar Maria Goos eindeloos lang gratis reclame voor heeft mogen maken in een gelijknamig feuilleton in het Volkskrant Magazine. Haar verhalen gaan 'altijd over mechanismen, over wat er tussen mensen gebeurd'. En dat is er vast de reden van dat het overvolle scenario weinig compassie heeft met wat voor effect die dramatische opeenstapeling écht op de personages heeft. Dus wordt er in het leven van Anna ruzie gemaakt met haar overspelige man en twee op hun manier opstandige puberdochters, die respectievelijk een verkrachting en een harttransplantatie voor de kiezen krijgen. En steeds gaat het niet om wat dat met de karakters doet, of desnoods met het verhaal, maar om de reacties die je daarvan kunt afleiden. Personages die wel heel erg ver zijn losgeraakt van hun emoties dus. Ze komen weer tot zichzelf omdat het verhaal besluit dat het nu wel erg genoeg is geweest, niet omdat ze echt iets mee- of doormaken. Desondanks zijn Van de Sande Bakhuyzen en Goos meesters in het ensceneren van die tussenmomenten. Immers de momenten waaruit het hele leven echt bestaat.

Dana Linssen

Leef!

Film: ***

Extra's: **