Allochtonen uit de kast

Hoe vertelt een allochtone homoseksueel 'het' aan zijn ouders? Sanne Hettema praat met een Indonesische nicht, die nog in de kast zit, en een Marokkaanse pot die er al jaren uit is

LIEVER GEEN MAN: Lesbische moslima's Foto Spunk OLYMPUS DIGITAL CAMERA Spunk

Meteen als Richie (17 jaar) zijn eerste woord uitspreekt, is het mij volkomen duidelijk dat deze jongen homoseksueel is. Zijn nichtenaccent is onontkoombaar. Hij beweert er al vanaf zijn zesde achter te zijn dat hij op mannen valt. Toch weten Richie's christelijke ouders, die veertig jaar geleden vanuit Indonesië naar Nederland zijn gekomen, nog steeds van niets. Ik kan hem pas spreken, wanneer hij er zeker van is dat zijn ouders niet zullen thuiskomen.

'Een aantal maanden geleden ben ik bedreigd, geschopt en geslagen door een paar mensen van mijn school, omdat ik homo ben. Het getreiter was al langer bezig en ik was het zat, dus heb ik aangifte gedaan bij de politie. Binnenkort vindt de rechtszaak plaats, maar omdat ik nog geen achttien ben, heb ik voor de aanklacht officieel een handtekening van mijn ouders nodig. Een groot probleem dus, want voorlopig peins ik er niet over om het ze te vertellen.'

Richie heeft er een heleboel voor over dat zijn familie niet achter zijn geaardheid komt, maar voor de rest van de wereld is het geen geheim. 'Ik ben zo langzamerhand goed geworden in het omzeilen van het onderwerp liefde in gesprekken met mijn ouders. Als er vrienden bij me thuiskomen, zeg ik expliciet van tevoren dat ze er geen woord over mogen zeggen. Ook mijn leraren weten het wel, maar ik heb hen gevraagd om niks te laten merken in oudergesprekken. De laatste tijd beginnen er wel steeds meer leraren te protesteren, ze willen graag dat ik het ga vertellen.'

'Het zou kunnen dat mijn ouders een vermoeden hebben, maar ze hebben er gelukkig nog nooit naar gevraagd. Als ze dat zouden doen zou ik het trouwens keihard ontkennen, omdat ik nog steeds te bang ben voor hun reactie. Misschien reageren ze wel helemaal niet heftig, waarschijnlijk zal mijn moeder het zelfs niet zo erg vinden. Ik ben heus niet bang verstoten te worden, ze zijn ook niet extreem orthodox christelijk ofzo. Toch is de angst om ze er mee teleur te stellen, voorlopig nog te groot.'

smoes

Laila (26 jaar) ontmoet ik in een café, waar ze me vertelt al sinds haar achttiende uit de kast te zijn. Voordat ze het haar Marokkaanse ouders vertelde, wist ze wel dat die heftig zouden reageren. Toch kon en wilde ze niet langer verbergen dat ze op meisjes valt.

'Toen ik in het eerste jaar van mijn studie zat, werd ik goede vrienden met een enorme nicht. Samen met hem begon ik steeds meer uit te gaan in gay bars. Ik woonde nog steeds thuis en reisde elke dag met de trein heen en weer tussen het stadje waar ik woonde en de grote stad waar ik studeerde. Als ik uitging was het dus een heel gedoe, want no way dat mijn ouders het te weten mochten komen. Elke keer verzon ik een smoes, over tot diep in de nacht studeren, en moest ik vervolgens al voor een uur of twee weer thuis zijn. Soms sliep ik bij mijn zus, die in dezelfde stad al een huisje had.

'Mijn zus was de eerste, die ik het verteld heb. Op een nacht liep ik terug van een discotheek naar haar huis en was ik behoorlijk aangeschoten. Ik was het zo verschrikkelijk zat om alsmaar te moeten liegen tegen mijn familie: mijn dubbelleven vrat energie. Toen heb ik haar bij aankomst wakker gemaakt en het hele verhaal eruit gegooid. Ze vertelde dat ze al een vermoeden had en belde vervolgens mijn andere zus op, midden in de nacht, om het mij te laten vertellen. Bij mij thuis waren we nooit streng islamitisch, mijn drie zussen en ik hebben bijvoorbeeld altijd zelf mogen weten of we een hoofddoek wilden dragen of niet. Ook hebben mijn ouders ons enorm gestimuleerd te gaan studeren. Mijn twee oudste zussen hebben allebei een universitaire opleiding gedaan, wel hebben ze er allebei voor gekozen om strenger islamitisch te worden dan mijn ouders altijd waren.

hel

'Na een paar maanden besloot ik het ook aan mijn ouders te vertellen, alhoewel mijn zussen het me zeer afraadden. Van tevoren had ik mijn moeder opgebeld om te zeggen dat ik ze tijdens het eten wat moest vertellen, zo kon ik er zelf ook niet meer om heen. Terwijl ik mijn moeder aan het helpen met koken was, begon zij te raden wat ik nou wou vertellen. Na ontzettend veel foute gokken, vroeg ze uiteindelijk voor de grap: 'ben je lesbisch?'. Toen ze aan mijn gezicht zag, dat ze het eindelijk goed had geraden, riep ze meteen mijn vader erbij. Vanaf dat moment was het een hel om nog thuis te wonen. Het hele onderwerp werd totaal genegeerd en er was alleen maar ruzie. Ook hielden mijn ouders me voortdurend in de gaten en moest ik in de zomer verplicht mee naar Marokko, terwijl ik veel liever thuis was gebleven.

'Uiteindelijk heb ik na een paar maanden een briefje achter gelaten en ben ik weggelopen. Een aantal weken woonde ik bij een vriendin tot mijn zus me op een dag stond op te wachten voor mijn collegezaal. Ik ben toen met haar mee gegaan en met het hele gezin hebben we gepraat. De conclusie van het gesprek was, dat ik een paar maanden bij mijn twee oudere zussen zou gaan wonen, maar ook zij waren constant aan het controleren en tegenhouden. Na een paar maanden ben ik ook bij hen opnieuw weggelopen.

'Het hele gebeuren is nu al meer dan zeven jaar bezig en pas sinds een paar maanden heb ik weer een klein beetje contact met mijn zussen. Mijn ouders zwijgen nog steeds dood dat ik op vrouwen val. Ik heb me er een paar jaar ontzettend klote over gevoeld en ben zelfs in therapie geweest. Toch heb ik er nu wel vrede mee, ik heb de bevestiging van mijn familie niet meer nodig. Ik ben gelukkig vrijgezel op dit moment.'

Als ik Laila vraag of ze niet liever op mannen was gevallen, zodat ze dit alles niet had hoeven meemaken, antwoordt ze volmondig: 'Nee'.