Museumgouda vindt 'gift' uit Utrecht te duur 'We hebben taxaties juist laag gehouden'

Museumgouda ziet ervan af om ruim twaalfhonderd prenten en tekeningen over te nemen, die het Centraal Museum in Utrecht wil afstoten. De kunstwerken zijn officieel een gift, maar het Centraal Museum rekent wel 100 euro aan 'administratiekosten' per werk. Voor Museumgouda zou dat neerkomen op een bedrag van ruim 120.000 euro.

Julie de Graag, 'Boerderij', 1919 (houtsnede, 24 bij 32 cm) Graag, Julie de

De administratiekosten die musea moeten betalen zijn bij grafiek vaak veel hoger dan de richtprijzen waarmee deze kunstwerken nu naar de veiling gaan en ook hoger dan de prijzen in de kunsthandel. Volgens Errol van de Werdt, hoofd collecties van het Centraal Museum, hebben meerdere musea daarover vragen gesteld: 'Maar ze hebben allemaal genoegen genomen met onze uitleg dat we veel kosten moeten maken voor de afstoting.'

Wordt er geen uitzondering gemaakt voor werken in één map, zoals de 32 houtsneden van Julie de Graag (1877-1924), een map die een museum 3.200 euro kost aan administratiekosten? Van de Werdt: 'Het zijn echt kosten die wij moeten maken om een kunstwerk over te dragen, dat geldt ook voor prenten.'

Het museum in Utrecht stoot in totaal 1.400 kunstwerken af om geld en ruimte te krijgen voor werken die beter passen in de collectie. Musea hebben daarbij voorrang gekregen en konden tot 1 maart melden welke werken zij willen hebben. Veertig musea willen in totaal ongeveer 750 kunstwerken overnemen van het Centraal Museum. Zondag worden de niet door collega-musea gewenste werken geveild door Sotheby's.

Begin januari liet Museumgouda aan het Centraal Museum weten in totaal 1.233 houtsneden, etsen, gravures, linoleumsneden, tekeningen en litho's te willen overnemen. 'Wij zijn gespecialiseerd in grafiek. De collectie uit Utrecht vormde een mooie aanvulling', zegt directeur Ranti Tjan van Museumgouda.

Museumgouda, waartoe het Catharina Gasthuis en de Moriaan behoren, had ook plannen gemaakt voor een gespecialiseerd depot voor grafiek. De administratiekosten zijn echter onoverkomelijk voor Museumgouda.

[Vervolg PRENTEN: pagina 17]

PRENTEN

'We hebben taxaties juist laag gehouden'

[vervolg van pagina 1]

'Na de brief van het Centraal Museum hebben we het maar laten zitten', zegt Tjan, tot vorig jaar zelf werkzaam bij het Centraal Museum. 'Geen big deal, hoor.' Is het niet jammer voor het openbare kunstbezit? Tjan: 'Dat wel. Maar als het Centraal Museum de grafiek aan ons had overgedaan, waren voor de veiling maar een paar honderd dingen overgebleven en dan ook voornamelijk oude schilderijen.'

De richtprijs op de veiling voor de hele map met 32 houtsneden van Julie de Graag (3.200 euro adminstratiekosten) bedraagt 100 tot 150 euro, dat wil zeggen gemiddeld 3 tot 4,70 euro per stuk. Een ander voorbeeld zijn 42 kalenderbladen van Theo van Hoytema (1863-1917), die in totaal voor 100 tot 150 euro in de veilingcatalogus staan. De administratiekosten voor musea waren 4.200 euro geweest.

Het Centraal Museum en veilinghuis Sotheby's hebben steeds benadrukt de richtprijzen laag te hebben gehouden. 'De taxaties zijn extreem laag', zegt Van de Werdt. 'Zondag zal blijken dat de uiteindelijke prijs een veelvoud zal bedragen van de richtprijs.' De marktprijzen voor houtsneden van Julie de Graag liggen in de reguliere kunsthandel op zo'n 50 euro.

Het Centraal Museum en Sotheby's zeggen volledig te handelen in overeenstemming met de Leidraad voor het afstoten van museale objecten (LAMO) van Instituut Collectie Nederland (ICN) en de Nederlandse Museumvereniging. Dat Museumgouda een bedrag van 120.000 euro had moeten betalen lijkt in strijd met de geest van de LAMO, die bepaalt dat musea om niet kunstwerken uit het openbaar bezit moeten kunnen verwerven. 'Dat klopt', zegt Ranti Tjan, die er verder niets over wil zeggen. Van de Werdt benadrukt dat het Centraal Museum de werken wel degelijk gratis heeft aangeboden, maar dat de verkoop geld kost: 'Het zou toch te gek zijn dat wij er ook nog eens geld op moeten toeleggen.'

ICN-directeur Henriëtte van de Linden vindt dat het Centraal Museum zich flexibeler had kunnen opstellen. 'Het is niet de bedoeling dat een museum door de administratieve regels nu moet gaan meebieden op de markt voor de werken die het wil overnemen.'