Het einde van het Schoenenraadsel

Als je de poes van één hoog van het balkon duwt, komt hij negen van de tien keer op zijn pootjes terecht. Als je een opgezette kat van de reling stoot, landt hij veel vaker op zijn rug.

foto UVA UVA

Als je een euro honderd keer op de grond gooit, valt hij even vaak op “kop' als op “munt'. Als je een boterham met smeerworst op de keukenvloer laat vallen, komt hij meestal met de belegde kant op de grond. En als je die boterham laat vallen, is de poes meestal in de buurt om hem snel naar binnen te schrokken.

Dat is waar statistiek zich mee bezighoudt: uitrekenen of iets toevallig gebeurt - kop of munt - of juist niet. Dat de boterham bijvoorbeeld dus altijd met de zwaarste kant naar beneden valt en een poes kennelijk in de lucht kan draaien.

En dat katten weten wanneer jij een boterham laat vallen. Dat heet een instinct. Ja, hier leer je nog eens wat.

Statistiek is soms heel moeilijk. Kijk maar: als twaalf keer “kop' achter elkaar is gevallen, wat is dan de kans dat hij de dertiende keer valt? Dat blijft één op de twee: kop of munt.

Zo zit het ook met het Schoenenraadsel uit de vorige Natuuuurlijk. Je weet nog wel: dat op sommige stranden veel meer rechterschoenen dan linkerschoenen aanspoelen. En andersom.

Je zou kunnen denken dat dit tóch toeval is, zoals twaalf keer achter elkaar “kop' kan vallen. Maar mensen die hebben doorgeleerd voor statistiek hebben uitgerekend dat het écht geen toeval is.

Natuuuurlijk vroeg wat de geheimzinnige kracht is die al dat schoeisel sorteert. Er waren drie reacties. Allereerst bleek een heuse professor al eens aan linker- en rechterhelften van schelpen te hebben gerekend. Daarvan liggen er ook niet evenveel op een strand. Dat bewijst dat de zee inderdaad op elkaar lijkende voorwerpen op verschillende plekken kan laten aanspoelen.

Wim Röst schreef dat hij vroeger twee soorten “rietbootjes' maakte. Hij vouwde een rietblad linksom of rechtsom en stak de punt door een gleuf in het blad. De wind blies het ene type bootje naar links, het andere naar rechts. Rechterschoenen hebben ook een andere schuine kant dan linkerschoenen dus als ze aan de oppervlakte drijven, “zeilen' die misschien ook wel tegenovergestelde kanten op.

Maar de meest logische reactie kwam van mijnheer en mevrouw Kuijntjes. Die opperden dat linkerschoenen altijd in andere containers werden verpakt dan rechterschoenen. Dit om het dieven moeilijk te maken. Als een container met duizenden linkerschoenen dan over boord slaat, zijn die op een strand dus in de meerderheid. En waarachtig, een stuurman van een vrachtschip zei Natuuuurlijk dat de Kuijntjes gelijk hadden.

Maar misschien moeten we het raadsel niet eens de wereld uit wíllen hebben. Want zoals ze bij de politie zeggen: het oplossen van een zaak, is het einde van het vermaak.