Hervorming Nederland noodzakelijk

Verdere hervorming van de Nederlandse verzorgingsstaat is noodzakelijk om bijvoorbeeld werkloosheid onder laaggeschoolden sterk te laten dalen. Een volgend kabinet ontkomt niet aan harde keuzes.

Dat stelt het Centraal Planbureau (CPB) in de vandaag verschenen studie Reinventing the Welfare State. Voor het eerst heeft het CPB berekend wat de gevolgen van bepaalde hervormingen zijn voor de arbeidsparticipatie van verschillende groepen zoals laaggeschoolden, ouderen en vrouwen.

Als het kabinet migranten serieus wil integreren en de werkloosheid onder laaggeschoolden wil bestrijden, moeten zaken zoals beperking van de hypotheekrenteaftrek, het belasten van de AOW-premie en afschaffen van de algemene kinderbijslag bespreekbaar zijn.

“Wil Nederland het aantal werkende vrouwen, ouderen en laaggeschoolden zoals migranten werkelijk verhogen, dan zijn hervormingen onontkoombaar“, zegt econoom Ruud de Mooij van het CPB, die het onderzoek coördineerde. Dat geldt ook voor andere landen in de EU zoals Duitsland, Frankrijk en Italië. Door de vergrijzing stijgen de collectieve uitgaven aan pensioenen en gezondheidszorg. De overheid krijgt grote financiële problemen als de groep werkenden niet wordt uitgebreid.

Het CPB heeft de resultaten vergeleken van maatregelen die bij drie types verzorgingsstaten horen. Het eerste, een hervormingspakket voor een “gerichte verzorgingsstaat' levert de beste resultaten op wat arbeidsmarktparticipatie betreft. De overheid treedt terug in de sociale zekerheid en middengroepen krijgen minder voorzieningen. In dit model groeit de werkgelegenheid met ruim 6 procent.

Een tweede model, de “universele verzorgingsstaat' met een effectieve en strenge overheid, levert een groei van de werkgelegenheid op van zo'n 3 procent. De werkloosheid onder laaggeschoolden daalt met 4,25 procentpunt, de deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt stijgt fors met 14,5 procent. Ook komen meer ouderen aan het werk. Een derde model, de “decentrale verzorgingsstaat' met een kleinere overheid en grote rol voor de sociale partners, levert met 2,5 procent de minste groei op van werkgelegenheid. De werkloosheid onder laaggeschoolden daalt nauwelijks: 2 procent.

Prikkels: pagina 10