Genekt door politiek seksschandaal

John Profumo, die in 1963 in het middelpunt stond van een politiek seksschandaal dat de Britse samenleving diep schokte en mateloos boeide, is vannacht op 91-jarige leeftijd overleden. Na zijn gedwongen aftreden als minister van Oorlog werkte hij meer dan veertig jaar voor een liefdadige instelling voor de armen.

Christine Keeler Foto AP ** FILE ** Christine Keeler on her way to Old Baily criminal court on Thursday, December 5, 1963. John Profumo, who was at the center of the most sensational sex and security scandal of the 20th century, has died aged 91 on Friday March 10, 2006, after suffering from a stroke, British news agency PA reported. Profumo resigned from the Cabinet in 1963 for lying to the House of Commons over his affair with call girl Christine Keeler, who was also involved with a Russian intelligence officer. (AP Photo/FILE) Associated Press

De affaire-Profumo, die zich afspeelde op het hoogtepunt van de Koude Oorlog, draaide niet alleen om seks en politiek, maar ook om de verdenking van spionage. Bovendien was het een kwestie die een aantal maatschappelijke verschijnselen accentueerde, zoals de gewoonte van de gevestigde klasse elkaar de hand boven het hoofd te houden en de afnemende bereidheid van pers en publiek om daar genoegen mee te nemen.

De korte verhouding van Profumo met de 19-jarige high class call girl Christine Keeler was hem misschien nog niet fataal geworden, als niet was uitgekomen dat zij omstreeks dezelfde tijd ook naar bed was geweest met de marine-attaché van de ambassade van de Sovjet-Unie, het soort functie dat vaak een dekmantel was voor agenten van de geheime dienst. En wat Profumo uiteindelijk de das om deed was dat hij - toen het schandaal zich uitbreidde - in het Lagerhuis verklaarde dat er 'niets onfatsoenlijks' was voorgevallen tussen hem en Keeler. Het land werd toen nog bestuurd door gentlemen, schrijft de Financial Times vandaag, en het enige wat een gentleman niet deed was liegen, al helemaal niet in het parlement.

Profumo, die getrouwd was met de filmactrice Valerie Hobson, ontmoette Keeler in 1961 bij een feestje op het landhuis van lord Astor, waar zij naakt aan het zwemmen was. Hun affaire duurde enkele maanden.

In 1962 begonnen er geruchten over te circuleren. Toen Keeler in de openbaarheid trad zei Profumo aanvankelijk: 'Wie gelooft Keelers woord tegen het mijne?' Zes weken later sprak hij in zijn ontslagbrief aan premier Macmillan zijn 'diepe spijt' uit dat hij hem en het Lagerhuis had misleid.

Het rapport van de officiële onderzoekscommissie werd onmiddellijk een bestseller. Een van de conclusies luidde dat de driehoeksverhouding met de Sovjet-attaché geen veiligheidsrisico met zich had meegebracht.

Profumo heeft nooit interviews gegeven of een boek geschreven over de kwestie en bleef getrouwd. In 1989 verscheen een film (Scandal) over de zaak, met in de hoofdrol Ian McKellan. In 1975 kreeg Profumo voor zijn liefdadigheidswerk de onderscheiding Commander of the British Empire (CBE). Twintig jaar later noemde premier Thatcher hem 'een van onze nationale helden'. Ze nodigde hem uit voor het diner voor haar zeventigste verjaardag, en plaatste hem naast de koningin.