Verlies

Tegen je verlies kunnen, het is een kwaliteit op zichzelf.

De een kan het, de ander niet. Of beter gezegd: niemand kan er goed tegen, maar sommigen weten het beter te verbergen dan anderen.

Twee voorbeelden uit de sport, die wereld bij uitstek van winst en verlies. Louis van Gaal kan er helemaal niet tegen, hij wordt chagrijnig en onredelijk. Nee, dan Guus Hiddink. Hij reageert doorgaans met een open oog voor de eigen tekortkomingen. Dat maakt hem in mijn ogen tot een groter coach.

Ook de politiek, die andere vorm van (mentale) topsport, is een wereld vol winst en verlies. Daar kan de kiezer zich ontpoppen als de meedogenloze tegenstander. Hoe reageer je daar op? Nog meer dan in de sport hangt je toekomst er vanaf.

Wouter Bos was nu de winnaar omdat hij vier jaar geleden een goede verliezer was. We hebben hem toen geen moment horen klagen over de ontrouwe kiezer, de trucs van de tegenstanders, de media. De hand ging onmiddellijk in eigen boezem en kwam er pas weer uit toen hij wist wat daar precies mis was. Dinsdag werd hij daarvoor royaal beloond.

Hoe zullen zijn verslagen tegenstanders reageren?

Het beeld is tot dusver wisselend. Het CDA kijkt verdwaasd toe, een trillend hert in de koplichten van de stroper. Bij de VVD begonnen ze te roepen dat het niet aan 'de campagne' kan hebben gelegen, die was prima. Zwaktebod! Natuurlijk heeft het ook aan de campagne gelegen, Nederland was niet in de stemming voor een onafgebroken potje afzeiken van de PvdA, Nederland had ook vooral genoeg van het oeverloze integratiedebat.

Maar de VVD leert snel, lijkt het. Het beste antwoord op Wouter Bos is een eigen Wouter Bos: Mark Rutte. Bos is, net als Ronald Reagan en Tony Blair, in de eerste plaats a great communicator, Rutte kan het worden.

Nu over naar écht rechts. Marco Pastors en de zijnen dus.

Tot dusver was Pastors een bar slechte verliezer. Op sommige beelden zagen we hem dinsdag op zijn lippen bijten en bijna in huilen uitbarsten. Dat kan niet. Een doodzonde. Een politicus huilt niet. In 1972 begon Ed Muskie, in een toespraak tijdens de voorverkiezingen voor het Amerikaanse presidentschap, te huilen omdat de tegenstanders zulke valse dingen over zijn vrouw vertelden. Exit Muskie, ook al beweerde hij later dat het geen tranen, maar natte sneeuw was geweest.

Pastors maakte nog een andere elementaire fout: hij gaf de kiezer de schuld. Er woonden in Rotterdam te veel 'allochtonen en bandeloze burgers' om de verkiezingen met zijn partij te kunnen winnen, zei hij. Vier jaar geleden woonden die allochtonen en bandeloze burgers er kennelijk nog niet. Voorlopig heet de landelijke partij van Pastors: Niet Lullen Maar Pruilen.

Rest me te zeggen dat er ook nog vormen van verlies zijn waar je alleen maar stil van kunt worden. Gisteren schreef ik over de hond Elsa, die van zijn logeeradres in Amsterdam was weggelopen en op de verkiezingsdag dakloos rondzwierf. Zijn tijdelijke baas belde me ontroostbaar op. Elsa is bij het Westerpark, enkele kilometers verderop, dood aangetroffen, vermoedelijk aangereden door een auto.

    • Frits Abrahams