Dictatuur versus speeltje voor rijken

Gisteren publiceerde het State Department zijn jaarlijkse rapportage over de mensenrechten in de wereld. De VS zelf worden daarin niet behandeld. Dat heeft China nu gedaan.

Iets is er wel verbeterd, vooral op papier, maar de trend is er toch één van toegenomen repressie door het 'steeds vaker lastig vallen, wegvoeren en gevangenzetten door regerings- en veiligheidsautoriteiten van diegenen die worden beschouwd als een bedreiging voor de autoriteit van de regering'.

Ook deze keer is het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken niet mild over China in zijn gisteren verschenen jaarrapportage over de mensenrechtensituatie in de wereld. Met onder andere Noord-Korea, Birma én Iran behoort China tot de categorie van landen waar de mensenrechten het meest worden geschonden, stelt het State Department niet voor het eerst vast.

Waardering is er voor verbeteringen zoals meer controle op politieverhoren en het beperken van de maximale gevangenisstraf voor jongeren, ouderen en zwangere vrouwen. Maar over het algemeen blijven de hervormingen van het juridisch systeem volstrekt onvoldoende. Wezenlijk is dat onafhankelijke rechtspraak niet bestaat en dat de politiek (lees: de communistische partij) onverminderd greep houdt op het juridisch apparaat. Dissidenten, demonstranten, journalisten, internetgebruikers en iedereen anders van wie ondermijning van het staatsgezag wordt gevreesd lopen in China de kans van de straat te worden gehaald wegens vrije meningsuiting.

Het klinkt ook Peking allemaal niet nieuw in de oren, en daarom werd vanochtend al een uitvoerig Chinees rapport over mensenrechten gepubliceerd - over schendingen in en door de VS wel te verstaan. Daarin wordt er onder andere fijntjes op gewezen dat:

burgers nergens zoveel wapens (192 miljoen) hebben als in de VS;

president Bush na 11/9 tientallen keren toestemming gaf om telefoontjes af te luisteren;

de VS verhoudingsgwijs de grootste gevangenispopulatie (bijna 2,3 miljoen mensen) heeft;

Michael Bloomberg vorig jaar ruim 100 dollar per stem uitgaf om te worden herkozen tot burgemeester van New York;

het aantal armen in de VS steeg van 35,9 miljoen (12,5 %) in 2003 tot 37 miljoen (12,7 %) in 2004;

het gemiddeld inkomen van een zwart Amerikaans gezin een tiende bedraagt van het gemiddeld inkomen van een blank gezin;

Amerikaanse vrouwen (51,1 % van de totale bevolking) maar 14 % van de zetels in de Senaat bezetten en 15,4 % van de zetels in het Huis van Afgevaardigden en

elk jaar 5,3 miljoen vrouwen worden verkracht.

Natuurlijk blijven in het Chinese rapport de oorlog in Irak (naar schatting 100.000 doden sinds 2003, meest vrouwen en kinderen) en de omstreden behandeling van terreurverdachten op Guantánamo Bay niet onvermeld.

In april bezoekt de Chinese president Hu Jintao de VS, het land waar de democratie 'een speeltje voor de rijken' is. De Amerikaanse onderminister Chris Hill zei gisteren dat Bush en Hu zullen praten over 'een brede variëteit van onderwerpen betreffende mensenrechten en godsdienstvrijheid'.